Skip to content

پايگاه اطلاع رساني شهرداري رويان







سال همت مضاعف و کار مضاعف مبارک باد

 

 

 

 

 

 

 

 
 
صفحه اصلي arrow مقررات طرح هادی شهر رویان
طرح هادي شهر رويان | چاپ |  ايميل
21 شهريور 1387,ساعت 08:13:50
ضوابط و مقررات شهرسازي ، معماري و ساختمان سازي طرح هادي شهر رويان
1-1- ملاحظات
الف ) كليه ضوابط و مقررات طرح هادي شهررويان در چارچوب قوانين كشوري ، شهرسازي و ساختماني تدوين گرديده است و چنانچه مغايرتي در ضوابط طرح و قوانين جاري ايجاد گردد ، ضوابط مغاير صرفاً مي بايست از طريق كارگروه شهرسازي و معماري و ساير مراجع قانوني مورد بررسي و اصلاح مجدد قرار گيرد .
ب ) حدود و شمول اين ضوابط و مقررات در محدودة طرح لازم الاجرا است .
ج ) چنانچه مجري در اجراي ضوابط و مقررات مصوب دچار ابهام و يا تفسير متفاوت از ضابطه گردد مي بايد از طريق استعلام از كارگروه تخصصي شهرسازي و معماري استان كسب تكليف نمايد .
د )از تاريخ ابلاغ طرح هادي تجديدنظر مصوب اين ضوابط جايگزين کليه ضوابط و مقررات قبلي گرديده و ضوابط و مقررات طرح هادي قبلي ملغي اعلام ميگردد.
2-1- تعريف واژه ها و مفاهيم
لغات و عباراتي كه در متن ضوابط و مقررات مورد استفاده قرار مي گيرد و در طرح بكار رفته ، به شرح ذيل مي باشد.
سازمان مجري طرح : شهرداري يا دستگاهي كه بطور قانوني مسئول اجراي طرح باشد .
محدوده طرح : حد توسعه فيزيكي شهر در پايان برنامه ريزي طرح هادي كه توسط كارگروه شهرسازي و معماري تصويب مي گردد.
حوزه نفوذ شهر : عبارتست از حوزه فيزيکي پيرامون شهر که ضمن تاثير پذيري از شهر ، بطور متقابل در تغيير توانايي ها و عملکرد شهر موثر مي باشد .
محدوده قانوني شهر : محدوده قانوني عبارتست از محدوده اي که کل کاربريهاي مورد نياز شهر را تا سال افق طرح در بر مي گيرد . بر طبق ماده 1 قانون تعاريف محدوده و حريم شهر، روستا، و نحوه تعيين آنها، مصوب 14/10/1384 مجلس شوراي اسلامي، محدوده قانوني شهر عبارت است از حد کالبدي موجود شهر و توسعه آتي در دوره طرح جامع و تا تهيه طرح جامع مذکور، در طرح هادي شهر که ضوابط و مقررات شهرسازي در آن لازم الاجرا مي باشد.شهرداريها علاوه بر اجراي طرح هاي عمراني از جمله احداث و توسعه معابر و تامين خدمات شهري و تاسيسات زير بنايي در چارچوب وظايف قانوني خود کنترل و نظارت بر احداث هرگونه ساختمان و تاسيسات و ساير اقدامات مربوط به توسعه و عمران در داخل محدوده شهر را نيز بر عهده دارند.
بر طبق ماده 5 قانون مذکور، محدوده قانوني شهر در  طرح جامع و تا تهيه طرح مذکور، در طرح هادي شهر و تغييرات بعدي آنها به صورت قابل انطباق بر عوارض طبيعي يا ساخته شده ثابت، همراه با مختصات جغرافيايي نقاط اصلي تعيين و به تصويب مراجع قانوني تصويب کننده طرحهاي مذکور مي رسد.
محدوده حريم : بر طبق ماده 2  قانون تعاريف محدوده و حريم شهر، روستا، و نحوه تعيين آنها، مصوب 14/10/1384 مجلس شوراي اسلامي حريم شهر عبارت است از قسمت از اراضي بلافصل پيرامون محدوده شهر كه نظارت و كنترل فعاليتهاي شهرداري در آن ضرورت دارد و از مرز تقسيمات کشوري شهرستان  و بخش تجاوز ننمايد.
شهر : از مجموعه چند ناحيه شهري تشكيل مي گردد .
ناحيه شهري : از مجموعه چند محله يك ناحيه شهري تشكيل مي گردد .
محله : مجموعه اي از تعداد زيادي واحد مسكوني ، تجاري كه داراي تاسيسات مشترك بوده و خصوصيات خاصي از نظر بافت يا ساخت
 و … را داشته باشد كه بتوان آن را بعنوان واحدي مشخص و معلوم مورد شناسايي قرار داد .
تراكم خالص شهري : متوسط پراكندگي جمعيت در سطح خالص كل كاربري هاي شهري را گويند .
تراكم ناخالص شهري : نسبت جمعيت به مساحت در محدوده طرح را گويند .
تراكم خالص مسكوني : نسبت تعداد جمعيت ساكن به سطوحي كه اختصاص به كاربري مسكوني دارد .
                                                                                                                                                                                         مساحت اراضي مسكوني شهر      
<!--[if !vml]--><!--[endif]-->= تراكم خالص مسكوني
                                                                                 جمعيت ساكن              
 
تراكم ساختماني : نسبت مجموع سطح زيربناي ساختمان به مساحت قطعه كه شامل سطوح همكف و طبقات بالاي همكف است كه معمولا در پروانه ساختماني قيد ميگردد.( بدون احتساب مساحت زيرزمين و پيلوت )
                                                                                                                                              مساحت زيربناي ساختمان در تمام طبقات
<!--[if !vml]--><!--[endif]-->  = تراكم ساختماني
                                                                                                                                    مساحت قطعه زمين
تراکم پايه : تراکم حداقلي است که هر قطعه زمين با توجه به برنامه ريزي طرح هادي جهت حصول به جمعيت پذيري مورد نظر طرح مي تواند بدون پرداخت حق تعديل ، تراکم داشته باشد .
 تبصره:چنانچه پيلوت و زيرزمين به غير از پاركينگ ، انباري و تاسيسات واحدهاي مسكوني و برخلاف مندرجات پروانه ساختماني صادره توسط شهرداري ، مورداستفاده قرار گيرد و يا ارتفاع آن افزايش يابد ، جزءزيربنا و تراكم ساختماني محسوب مي گردد.
تراکم مجاز : حداكثر تراکمي است که هر قطعه زمين با توجه به برنامه ريزي طرح هادي و جهت جذب جمعيت اضافه ، با توجه به ويژگيهاي خود ، معبر همجوار و سهم تاثيرات ضوابط بر جمعيت پذيري که درصد متغير پيش بيني مي شود ، مي تواند با پرداخت حق تعديل ، تراکم بيشتر بپذيرد .
حق تعديل تراکم : عوارض مذکور ما به ازايي است که براي استفاده از تراکم مجاز ( بيشتر از تراکم پايه ) مي بايد پرداخت شود . حق تعديل تراکم به وسيله شوراي شهر تعيين و تصويب مي گردد .
حق تغيير و تعيين کاربري : عبارت از ما به ازايي است که به هنگام انتخاب کاربريهاي تجاري و انتفاعي در مناطقي که مجاز است بايد پرداخت شود .
مساحت سرانه : مقدار مساحت زميني است كه براي عملكردهاي مختلف در سطح شهر ، محلات ، نواحي و … براي هر نفر از ساكنين پيش بيني شده باشد .
                                                                         مساحت اراضي مسکوني ( مترمربع )                = سرانه مسکوني
<!--[if !vml]--><!--[endif]-->                                                                                               جمعيت ساکن در شهر
 
                                                 کل مساحت اراضي ساخته شده شهر ( مترمربع )               = سرانه شهري
<!--[if !vml]--><!--[endif]-->                                                                                               
                                                                    جمعيت ساکن در شهر
قطعه زمين : از نظر قانوني زميني است باير يا داير كه بوسيله سند مالكيت حدود آن مشخص شده باشد .
کاربري : نحوه استفاده از اراضي شهر را کاربري گويند . اين کاربري وضع موجود اراضي و يا کاربري پيشنهادي گفته مي شود . اولين شرط صدور پروانه ساختماني کاربري مجاز زمين است كه بايستي منطبق با طرح هادي مصوب در متن پروانه ساختماني قيد گردد.
ساختمان : هر بناي سرپوشيده كه براي مسكن و زندگي يا فعاليت ديگري در نظر گرفته شده است .
تفكيك : تقسيم يك قطعه زمين يا ساختمان به دو يا چند قطعه كوچكتر به منظور مالكيت و يا استفاده مجزا از هر قطعه ، در راستاي ماده101 قانون شهرداريها و ماده 6 قانون تاسيس شوراي عالي شهرسازي و معماري  و بند الف ماده (5) قانون منع فروش و واگذاري اراضي فاقد كاربري مسكوني براي امر مسكن مصوب 6/5/81 مصوب مجلس شوراي اسلامي بايستي اقدام گردد.
تجميع : عكس عمل تفكيك به منظور مالكيت و يا استفاده از مجموعه چند قطعه زمين يا ساختمان و به عبارتي ادغام چند قطعه مالكيت به يك قطعه مالكيت مي باشد.
اِفراز : عبارت است از مجزا نمودن سهم مشاع هر يک از شرکا در خصوص يک ملک .
خانوار : يك يا چند نفر كه اقامتگاه معمولي آنها در يك واحد مسكوني بوده و از نظر مالي هم خرج باشند .
ساختمان مسكوني : ساختماني كه براي سكونت منظور شده است،و داراي يك يا چند اطاق كه در ارتباط با يكديگر بوده و داراي تجهيزات لازم براي زندگي دائمي خانوار باشد .  ( عنوان ساختمان مسكوني شامل هتل ، مهمانسرا ، آسايشگاه و نظير اينها نخواهد بود . )‌
ساختمان دولتي : ساختماني كه بوسيله سازمانهاي دولتي و وابسته به دولت تملك و اداره شود و يا به تملك درآيد و مقرر گردد كه بعداً اداره شود .
مشاعات ساختماني : آن قسمت از سطوح بنا در هر قسمت از طبقات مانند : راهرو ، پلكان ، آسانسور ، پاركينگ ، پيلوت ، محل بازي ، سالن اجتماعات و ورزش ، انبارهاي عمومي ، موتورخانه عمومي ، استخر ، سطوح پشت بام ، فضاهاي ساخته شده عمومي ، حياط .
پروانه ساختماني : بر طبق بند 24 ماده (55) و ماده 100 قانون شهرداريها ، کليه مالکين اراضي و املاک واقع در محدوده شهر و يا حريم آن بايستي قبل از هر اقدام عمراني يا تفکيک اراضي و شروع ساختمان از شهرداري پروانه اخذ نمايند .
تبصره1 : مطابق تبصره 2 ماده 3 قانون تعاريف محدوده و حريم شهر روستا و نحوه تعيين آنها مصوب 14/10/84 مجلس شوراي اسلامي روستاهايي که در حريم شهرها واقع مي شوند مطابق طرح هادي روستايي داراي محدوده و حريم مستقل بوده و شهرداري شهر مجاور حق دخالت در ساخت و ساز و ساير امور روستا را ندارد . کنترل و نظارت بر هر گونه ساخت و ساز در اين روستاها بر عهده دهياري و بخشداري بوده و کليه درآمدهاي ناشي از ساخت و ساز و عوارض روستا به حساب دهياريها براي توسعه و عمران روستا واريز مي شود .
تبصره2 :صدور پروانه ساختماني در روستاهاي داراي طرح هادي مصوب بر اساس ضوابط و مقررات طرح هادي و در روستاهاي فاقد طرح هادي بر اساس دستورالعملهاي استانداري و مصوبات كارگروه معماري و شهرسازي ميباشد.
بر ساختمان : خطي است كه به عنوان مرز مشترك بين هر پلاك زمين با خيابان يا مرز مشترك بين ساختمان و فضاي باز تعيين مي شود .
ارتفاع ساختمان : فاصله عمودي مرتفع ترين حد يك ساختمان كه مي تواند لبه دست انداز بام ، تيزه شيرواني و … تا شيب متوسط گذرگاه يا معبر مجاور قطعه زمين يا ساختمان مربوطه ارتفاع ساختمان خوانده مي شود .
تبصره : ارتفاع خرپشته پله اطاقک آسانسور ، برج خنک کننده ، دودکش ، منبع آب ذخيره و آنتن و امثالهم در اين محاسبه منظور نمي گردد .
سطح زيربنا در همكف : سطح اشغال از يك قطعه زمين كه بر اساس ضوابط طرح ، احداث ساختمان در آن قسمت مجاز مي باشد .
سطح كل زيربنا در طبقات : مجموع سطوح ساخته شده در طبقات كه در سطح مجاز يك قطعه زمين احداث مي شود .
سطح اشغال : تصوير عمودي كل ساختمان بر زمين منهاي پيشامدگي سقف را سطح اشغال گويند.
 
                                                            مساحت تصوير عمودي كل ساختمان بر زمين منهاي پيش آمدگي سقف
<!--[if !vml]--><!--[endif]-->                                                                                     = درصد سطح اشعال
                                               مساحت كل قطعه
 
حياط ( فضاي باز ) : قسمتي از يك قطعه زمين كه در سطح زمين هميشه بصورت فضاي باز باقي خواهد ماند . فضاي سبز يا باز كه زير آن زيرزمين احداث شده باشد حياط محسوب نمي گردد .
حياط اصلي : فضاي بازي كه برابر نما يا نماهاي اصلي ساختمان و يا مشرف به گذرگاههاي اصلي مجاور زمين است .
حياط خلوت : فضاي بازي كه جهت نورگيري و تهويه ، فضاهاي خدماتي ساختمان منظور مي شود وممكن است از تمام يا چند جانب بوسيله ساختمان احاطه شده باشد .
طبقه زيرزمين : طبقه اي كه ارتفاع آن از كف گذرگاه عمومي بيش از 20/1 نباشد .
طبقه همكف : طبقه اي كه كف آن از كف متوسط معبر پائين تر نبوده و حداكثر نيز از 2/1 متر بلند تر نباشد .
پيلوت : عبارت است از تمام يا قسمتي از طبقه همکف که به صورت فضاي سرپوشيده و باز در زير تمامي يا قسمتي از کف طبقه اول قرار مي گيرد . حداکثر سطح پيلوت معادل سطح آن قسمت از طبقه اول است که سقف پيلوت محسوب مي گردد . ارتفاع پيلوت حداکثر 40/2 متر بوده و سطوح مشرف آن به معبر و فضاي باز قطعه مي بايستي کاملاً باز و بار نرده حفظ گردد .
پاركينگ عمومي : محلي كه افراد در هنگام مراجعه به مراكز خدماتي ، مجازند اتومبيل خود را در آن متوقف نمايند .
پاركينگ اختصاصي : محلي كه براي توقف وسائل نقليه ساكنان بكار مي رود و هيچگونه استفاده ديگر از آن مثل سكونت يا كسب مجاز نيست .
نماي ساختمان : كليه سطوح خارجي ساختمان كه مشرف به فضاهاي باز ، حياط اصلي و خلوت همان ساختمان يا مشرف به فضاهاي باز مربوط به گذرگاه و خيابانهاي عمومي باشد .
نماي اصلي ساختمان : نمائي كه مشرف به فضاي باز عمومي يا گذرگاههاي عمومي يا حياط باشد .نماي اصلي يا نماهاي جانبي ، نماي شهري محسوب شده و لازم است با مصالح مرغوب و به طرز مناسب و زيبا و هماهنگ نماسازي شود و صدور گواهي پايانكار ساختمان مشروط به انجام نما سازي نماهاي جانبي و اصلي ميباشد.
كف : كف ساختمانها بشرح زير تعيين مي شود :
الف ) ساختمانهائي كه از يك جانب مجاور خيابان قرار مي گيرند ، كف عبارتست از متوسط ارتفاع كف پياده رو جانبي بر روي ديوار خارجي ساختمان
ب ) در مورد ساختمانهائي كه از چند جهت مجاور خيابان قرار مي گيرند ، كف عبارتست از متوسط ارتفاعات پياده روهاي جانبي روي ، ديوارهاي خارجي ساختمان ( خطوط )
سقف شيب دار : عبارت است از پوشش نهايي تمام يا قسمتي از بنا که نسبت به خط تراز حداقل 25 درصد شيب داشته باشد .
پخي : عبارت است از خط موربي که سطح گوشه اي از زمين را که در نبش دو معبر قرار دارد به منظور ايجاد ديد مناسب رانندگي حذف نموده و آنرا جزء فضاهاي شهري قرار دهد .
تعميرات ساختماني :‌ تعمير يا تنظيم مجدد عناصري در يك ساختمان از قبيل محل در ، پنجره ، ابعاد يك فضا و يا جابجائي اجزائي كه تغييرات استخوانبندي و تخريب و بازسازي كامل بنا و برداشتن سقف را شامل نشود .
تغييرات اساسي : تغيير در عناصر باربر و تكيه گاههاي ساختمان از قبيل : ديوار باربر ، ستون ، تير ، تيرك ها و غيره كه به منظور تشديد استفاده يا تغيير نوع استفاده انجام گيرد .
حريم : فضائي است كه متناسب با موضوع مورد حريم  ( مسيل ، رودخانه ، جاده و … ) از محور موضوع تا فاصله معيني تعريف شده باشد ، احداث بنا يا هر نوع تاسيسات در اين محدوده تابع ضوابط و مقررات مربوط به حرائم ميباشد .
<!--[if !vml]--><!--[endif]--> <!--[if !vml]--><!--[endif]-->                                                            آزاد راه
                                                           
<!--[if !vml]--><!--[endif]--> <!--[if !vml]--><!--[endif]--> <!--[if !vml]--><!--[endif]-->                              درجه 1                                      بزرگراه
<!--[if !vml]--><!--[endif]--> <!--[if !vml]--><!--[endif]-->                                                                          عبوري
 
<!--[if !vml]--><!--[endif]--> <!--[if !vml]--><!--[endif]--> <!--[if !vml]--><!--[endif]-->                                                                                           شرياني
 <!--[if !vml]--><!--[endif]-->                                                                                  خيابانهاي محلي فرعي
                        ( انشعابي )
راه و خيابان : مجموعه اي است که براي عبور وسايل نقليه موتوري ، دوچرخه و پياده ساخته مي شود . به راه ، در داخل شهر ، خيابان نيز اطلاق مي شود ، مگر در مورد راههايي که عملکرد برون شهري دارند ولي از داخل اين مناطق مي گذرند ( راههاي شرياني درجه 1 ) که اطلاق خيابان به آنها معمول نيست .  
راه شرياني : راهي است که در طراحي و بهره برداري از آن ، به نيازهاي وسايل نقليه موتوري برتري مي دهند براي رعايت اين برتري ، عبور پياده ها از عرض راه کنترل و تنظيم ميشود .
خيابان محلي : خياباني است که در طراحي و بهره برداري از آن نيازهاي وسايل نقليه موتوري ، دوچرخه سوار و پياده با اهميت يکسان رعايت مي شود . براي رعايت حال پياده و دوچرخه ، سرعت وسايل نقليه موتوري در اين خيابانها پائين نگه داشته ميشود .
راه شرياني درجه يک : راهي است که در طراحي و بهره برداري از آن ، به جابجايي وسايل نقليه موتوري برتري داده مي شود . براي رعايت اين برتري ، راههاي شرياني درجه يک ارتباط با شبکه راههاي برون شهري را تامين مي کنند . با اعمال درجات مختلفي در کنترل دسترسي ، راههاي شرياني درجه يک به آزاد راه ، بزرگراه و راه عبوري دسته بندي مي شوند .
آزاد راه : راهي است که در تمام طول آن ترافيک دو طرف بطور فيزيکي از يکديگر جداست و جريان ترافيک در آن بدون وقفه ( آزاد ) است يعني وسايل نقليه موتوري جز در تصادفها و راه بندانها ، ناچار به توقف نمي شوند . براي تامين چنين وضعيتي تقاطع همسطح اجازه داده نميشود و نحوه صحيح ورود و خروج وسايل نقليه طراحي مي شود .
بزرگراه : راهي است که ترافيک دو طرف آن بطور فيزيکي از يکديگر جداست و در طولهاي قابل ملاحظه اي از آن مي توان جريان ترافيک را پيوسته فرض کرد . براي تامين چنين وضعيتي ، نحوه صحيح ورود و خروج وسايل نقليه طراحي مي شود . بزرگراه مي تواند معدودي تقاطع همسطح داشته باشد به شرطي که فاصله تقاطعها از يکديگر زياد ( بيش از حدود 5/2 کيلومتر ) باشد .
راه عبوري : ادامه راههاي برون شهري دو خطه دو طرفه در داخل شهرها ( ي معمولاً کوچک و متوسط ) يا روستاها است به شرط آن که عملکرد عبوري آنها در داخل شهر يا روستا نيز حفظ شود . براي حفظ اين عملکرد ، ورود و خروج وسايل نقليه به آن کاملاً تنظيم و طراحي ميشد و فاصله تقاطعهاي همسطح از يکديگر کمتر از حدود 5/2 کيلومتر نيست .
شرياني درجه دو : راهي است که در طراحي و بهره برداري از آن ، به جابجايي و دسترسي وسايل نقليه موتوري برتري داده مي شود . براي رعايت اين برتري ، حرکت پياده ها از عرض خيابان کنترل مي شود . راههاي شرياني درجه 2 داراي عملکرد درون شهري اند و شبکه اصلي راههاي درون شهري را تشکيل مي دهند .
دور برگردان : دور برگردان به فضاي باز اتلاق مي گردد که در انتهاي معبر بن بست قرار داشته و جهت دور زدن وسائط نقليه پيش بيني  مي گردد و حداقل ابعاد ان 5/1  برابر عرض گذر منتهي به آن و حداقل 12 متر طول مي باشد .
3-1- ضوابط و مقررات تفكيك اراضي : زمينهاي داخل محدوده شهر مي توانند با رعايت كامل نحوة استفاده از زمين كه در نقشه کاربري اراضي پيشنهادي طرح هادي شهر مشخص گرديده و همچنين با در نظر گرفتن كلية ضوابط تفكيك و احداث بنا گردند . هنگام تفكيك زمينهاي فوق در كليه گذرگاههائي كه در طرح هادي شهر وضعيت آنها مشخص نگرديده لازم است مقررات گذربندي شامل : عرض ، طول و نوع آنها در رابطه با بن بست يا بن باز بودن آنها رعايت گردد . مالك اينگونه اراضي بهنگام تفكيك ، موظف به واگذاري بلاعوض اراضي جهت تامين معابر دسترسي ، به شهرداري و آماده سازي اراضي خواهد بود . ضمناً نقشه تفيكيكي اراضي بيش از 2000 متر مربع بايد توسط مهندس شهرساز تائيد گردد .
تبصره 1 : کليه نقشه هاي تفکيکي با هر مساحت بايد توسط مهندس شهرساز داراي پروانه اشتغال تائيد گردد .
تبصره 2 : صرفاً آندسته از اراضي كه قبل از تصويب طرح هادي تفكيك و نقشه تفكيكي آنها مطابق ماده 101 قانون شهرداريها به تاييد کارگروه شهرسازي و معماري رسيده باشد ، كماكان حسب كاربري مصوب معتبر بوده و هر نوع كاربري احتمالي ديگر در طرح هادي بر روي اين اراضي بلااثر بوده و مي بايستي در اولين فرصت . موضوع در كميته فني و  کارگروه شهرسازي و معماري مطرح و نسبت به تغيير آنها اقدام گردد .
1-3-1- مقررات عمومي تفكيك اراضي واقع در حوزه مسكوني :
الف ) حد نصاب تفکيک در مناطق مختلف شهر حداقل 200 مترمربع مي باشد .
 ب ) حداقل عرض اندازه قطعات تفکيکي نبايد از يک سوم طول کمتر و از يک دوم طول بيشتر باشد .
ج ) حداقل عرض يا حداقل فاصله بين اضلاع جانبي يك زمين مسكوني نبايد ( در تمامي زمين )‌ از 8 متر كمتر باشد .
د ) در تفکيک اراضي بايد ضوابط گذربندي ، اصلاح گذر ، دوربرگردان ، عقب نشيني قطعات و پخي نبش رعايت گردد .
ه ) حداقل تفکيک بدون احتساب ميزان اصلاحي زمين از حيث رعايت حرايم قانوني و عرضي شبکه معابر ( عقب نشيني ) محاسبه مي شود .
اعمال بند (الف ) ماده (5) قانون منع فروش و واگذاري اراضي فاقد كاربري مسكوني براي امر مسكن مصوب 6/5/85 مجلس شوراي اسلامي  جهت صدور سند مالكيت تفكيكي توسط شهرداري انجام و به ثبت اسناد و املاك مربوطه انجام خواهد شد.
 
4-1- مقررات عمومي احداث ساختمان : مقررات عمومي ساختمان پس از رعايت مقررات ويژه سازمان حفاظت محيط زيست . وزارت علوم ، تحقيقات و فن آوري ، وزارت نيرو ، وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي و ديگر سازمانهاي مشابه و رعايت حد حريم نسبت به راهها ، رودخانه ها ، نهرهاي عمومي ، قنوات ، چاهها ، مسيلها ، خطوط و پايه هاي انتقال نيروي برق ، خطوط و پايه هاي مخابراتي ، لوله هاي انتقال نفت و گاز ، سدها و كانالها ، شبكه هاي آبياري ، خطوط آبرساني ، تاسيسات انتظامي ، نظامي و امنيتي ، تصفيه خانه هاي آب و فاضلاب و نظائر اينها (‌چنانچه در محدوده وجود داشته باشند ) با رعايت موارد زير مجاز مي باشد. تراكم ساختماني پايه شهر در کليه حوزه هاي تراکمي 100% تعيين مي گردد .
جدول شماره 1- حوزه بندي تراکمي شهر رويان
حوزه تراکمي
حد نصاب تفکيک
سطح اشغال
تراکم پايه
تراکم مجاز
حداكثر تعداد طبقات در
توضيحات 
تراكم پايه
تراكم باز
کم
 
200 متر مربع
50%
100
150%
2
3
استفاده از تراکم مجاز فقط در بر معابر 12 متر و به بالا مجاز مي باشد.
متوسط
 
200 متر مربع
50%
100
200%
2
4
استفاده از تراکم مجاز فقط در بر معابر14 متر و به بالا مجاز مي باشد. 
زياد
( مختلط تجاري – مسکوني )
200 متر مربع
60%
100
240%
2
4
استفاده از تراکم مجاز فقط در بر معابر 35 متر به بالا  مجاز مي باشد.
انبوه سازي مسکن
 
1000 متر مربع
30%
100
240%
3
8
انبوه سازي مسکن فقط در بر معابر 20 متر به بالا مجاز مي باشد.
مجتمع اقامتي – توريستي
حداقل 1000 مترمربع
حداكثر 40%
-
80%
-
2
در مكان تعيين شده در طرح مي باشد .
 
* به جهت حفظ ساختار و بافت مجتمع هاي اقامتي فصلي هايگاشن و فردوس جنوبي ، ضوابط و مقررات احداث بنا شامل سطح اشغال ، تراكم و تعداد طبقات در آنها در وضعيت موجود تثبيت مي گردد .
تبصره 1 : در صورتي که بنا به هر دليلي در هر يک از تراکم هاي فوق الذکر تصميم به احداث ساختماني با تراکم بيشتر از تراکم مجاز گرفته شود موضوع بايستي در کارگروه شهرسازي و معماري مطرح گردد .
تبصره 2 : در صورتي که در تراکم مسکوني ، تعداد واحدها بيش از 20 واحد باشد نقشه هاي مربوطه بايد در کميته فني و کارگروه شهرسازي و معماري مطرح گردد.  
تبصره 3 : تراکم مجاز و نحوه تفکيک  در اراضي با کاربري جهانگردي- پذيرايي مطابق جدول شماره 1 ضميمه در بخش مربوطه مي باشد.
<!--[if !supportLists]-->1-   <!--[endif]-->براي احداث هر گونه ساختمان ، بناي الحاقي ، تغييرات و تعميرات اساسي ، توسعه و بازسازي ساختمان مي بايست از شهرداري مجوز لازم كسب گردد .
3- احداث هر گونه واحد و يا مجتمع ساختماني ( اعم از عمومي يا خصوصي ) در محدوده شهر صرفاً در صورت مطابقت با نقشه كاربري ، ضوابط و مقررات طرح هادي در محل و مكان تعيين شده مجاز مي باشد .
4- احداث ساختمان فقط در يك جبهه ملك ( شمالي ) و با رعايت حداقل 5/2  متر فاصله از حد نهايي زمين با توجه به موقعيت محل و ساير ضوابط مجاز مي باشد .
5- احداث فضاهاي بهداشتي اختصاصي و يا عمومي بميزان استاندارد و مقرر شده از سوي اداره بهداشت عمومي در كلية واحدها از هر نوع الزامي است.
6- احداث هر گونه واحد مولد گرد و غبار و دود ، بوهاي مزاحم ، سروصداهاي زياد ، آلوده كننده آبهاي جاري در محدوده طرح ممنوع است .
7- رعايت ضوابط ايمني در ساخت و بهره برداري ( بر اساس استانداردهاي رسمي مربوطه ) در كليه ابنيه الزامي است .
8- جنس رويه داخلي ديوارها در واحدهاي زير الزاماً مي بايست از مصالحي نظير كاشي ، سراميك و سنگ استفاده شود : حمامها ، نانوائيها ، شيريني فروشي ها ، درمانگاهها ، آزمايشگاهها ، فروشگاههاي مواد لبني و خوراكي ، رستورانها و غذاخوري هاي ديگر نظير ساندويچي ها .
9- تعداد طبقات مجاز 2 و بيشتر از آن  بر اساس جدول حوزه هاي تراکمي مشخص مي گردد .  
10- تامين پاركينگ با رعايت ضوابط و مقررات مندرج در بخش پاركينگ ميبايست صورت پذيرد .
11- نصب هر گونه قطعات و الحاقات تاسيساتي بجز لوله گاز در نماي كليه واحدهاي ساختماني ممنوع است .
12- استفاده از زيرزمين در حد سطح اشغال مجاز در كليه واحدها مشروط به رعايت اين نكات است ، ارتفاع نورگير مشرف به معبر 90/0 متر با حداكثر ارتفاع 40/2 متر از كف تمام شده تا زير سقف تمام شده باشد . استفاده از معبر و فضاي عمومي حتي به منظور تسهيل دسترسي ممنوع است .
13- احداث هر گونه پله و متعلقات آن جزء زيربنا محسوب شده و مي بايست داخل زمين قرارگيرد .( جزء تراكم مجاز محسوب نمي گردد . ) حداقل عرض راه پله ها در بناها با کاربري خدماتي و مسکوني نبايد از 20/1 کمتر باشد و به ازاي هر 10 عدد پله ، يک پاگرد به ابعاد 2/1 * 2/1 متر الزامي است و ارتفاع نبايد از 17 سانتي متر بيشتر باشد .
14- حداقل ارتفاع از كف تمام شده تا زير سقف واحدهاي زير از 50/3 متر و حداكثر از 6 متر نبايد تجاوز نمايد . نانوائيها ، حمامها ، درمانگاهها ، آزمايشگاهها ، فروشگاههاي بزرگ و سوپرماركتها ، ( واحدهاي مذهبي و فرهنگي نظير مساجد ، سينماها ، آمفي تاتر تابع ضوابط و مقررات مربوط به خود هستند . )‌
15- حداقل ارتفاع براي بقية کاربري ها از جمله مسكوني از 80/2 متر نبايد كمتر باشد
16- عمق واحدهاي تجاري و فعاليتهاي عمومي به غير از واحدهاي بهداشتي ، درماني ، دفاتر خدماتي بازرگاني از حداكثر 12 متر بيشتر نخواهد بود .
تبصره : بازسازي واحدهاي موجود با عمق بيش از 12 متر به همان ميزان موجود مجاز خواهد بود .
17- احداث ساختمان در هر قسمت از زمين فقط با رعايت مقررات ساختمان مربوط به حوزة خود و ديگر مقررات و مستثنيات ذيربط ميسر مي باشد .
18- - ميزان تراكم بر اساس مساحت اراضي قبل از رعايت برهاي اصلاحي محاسبه مي گردد
19- ميزان سطح اشغال بر اساس مساحت زمين بعد از رعايت برهاي اصلاحي محاسبه مي گردد.
1-4-1- رعايت حريم گذرگاه و اراضي عمومي و مرزمالكيتها
هيچ قسمت يا جزئي از يك ساختمان نمي بايست از حد ً بر ً و حريم گذرگاه و اراضي عمومي و همچنين از مرز مالكيت زميني كه در آن ساخته مي شود تجاوز نمايد و احداث بالكن در صورتيكه از حد زمين مجاور گذرگاه اصلي تجاوز ننمايد مجاز است .
تبصره 1- احداث جاي گلدان و سايبان پنجره و امثال آن حداكثر تا 30 سانتيمتر برجستگي در صورتيكه ارتفاع آن از كف گذرگاه حداقل 5/3 متر باشد مجاز است .
تبصره 2 - احداث هر نوع پنجره و نورگير در زيرزمين ، هم سطح كف گذرگاه اكيداً ممنوع است . نورگير زيرزمين تنها در بدنه ديوار و عمود بر كف گذرگاه تا ارتفاع 90 سانتيمتر مجاز است .
تبصره 3- پيش آمدگي سقف آخر به منظور باران گير حداكثر به ميزان 80 سانتيمتر در صورتيكه ارتفاع آن از كف گذرگاه كمتر از 50/3 متر نباشد بلامانع است .
2-4-1- مقررات ويژه ساختماني
<!--[if !supportLists]-->1-     <!--[endif]-->ارتفاع ساختمانها براساس حداكثر زيربناي مجاز در طبقات براي هر تراكم محاسبه ميگردد .
<!--[if !supportLists]-->2-   <!--[endif]-->ساختمانهائي كه بيش از 2000 مترمربع زيربنا داشته باشند مي بايست در صورت لزوم با هماهنگي اداره برق محل مناسبي را جهت استقرار تاسيسات برق در داخل يا خارج ساختمان احداث نمايند .
3- از اين پس کليه ساختمانهاي احداثي با هر گونه کاربري نسبت به رعايت کليه مسائل زيست محيطي دفع فاضلاب اقدام نمايند و آن را به تائيد مهندس تاسيسات داراي پروانه اشتغال برسانند .
 4- نصب آسانسور در بناهاي بيش از 4 طبقه الزامي است . ( بدون احتساب پيلوت و زيرزمين )
5- نصب هر گونه تاسيسات و تجهيزات از قبيل لوله هاي آب ، برق ، گاز ، دودكش ، تلفن و هواكش كه در ارتباط با آسانسور نباشد در فضاي آسانسور ممنوع است .
6- علاوه بر لزوم رعايت آئين نامه 2800 در محاسبات ايستائي ساير مقررات مربوط به زلزله بايستي در طراحي ها و اجراها مورد نظر قرار گيرد .
7 - رعايت مقررات ملي ساختمان و شهرسازي بالاخص مواد 35 ، 34 ، 31 ، 30 قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان در طراحي ، اجرا و نظارت كليه ساختمانها و با هر نوع كاربري الزامي مي باشد .
5-1- ضوابط و مقررات ساختمانهاي مسكوني  
الف - ديگر عملکردهاي مجاز به استقرار در منطقه عملکردهاي مسکوني
در اين اراضي علاوه بر احداث واحدهاي مسکوني ساير استفاده ها مشروط به رعايت كاربري طرح مصوب به اين شرح مجاز ميباشد .
<!--[if !supportLists]-->-        <!--[endif]-->احداث تاسيسات آموزشي در سطح مهد کودک ، کودکستان و دبستان طبق ضوابط سازمان نوسازي و تجهيز مدارس 
<!--[if !supportLists]-->-        <!--[endif]-->احداث درمانگاه و مرکز بهداشت طبق ضوابط وزارت بهداشت و درمان
<!--[if !supportLists]-->-        <!--[endif]-->احداث تاسيسات رفاهي در سطح شيرخوارگاه و مرکز مشاوره و رفاه خانواده طبق ضوابط سازمان بهزيستي
<!--[if !supportLists]-->-    <!--[endif]-->احداث واحدهاي مربوط به مشاغل خانگي مانند مطب پزشک ، آرايشگاه ، دوزندگي ، تدريس خصوصي ، کارگاه صنايع دستي در ساختمان يک و دو واحدي با مالکيت واحد .
<!--[if !supportLists]-->-        <!--[endif]-->احداث زمينهاي بازي و پارک کودک ، مشروط بر اينکه دسترسي هاي آن از معابر اصلي و عبوري نباشد .
<!--[if !supportLists]-->-        <!--[endif]-->احداث سالنهاي ورزشي و تفريحات سالم و کلوپ هاي ورزشي مشروط بر اينکه دسترسي هاي آن از خيابانهاي اصلي و عبوري نباشد .
 
1- احداث يک واحد تجاري محله اي در هر قطعه ، موقعي که معبر مجاور کاربري مسکوني عرض 12 متر و بيشتر داشته باشد و حق ارزش افزوده ناشي از کاربري تجاري پرداخت شود ، بلامانع است .
تبصره 1 : در کليه موارد فوق ، که استفاده هاي مجاز ، غير از مسکن ، انجام مي گيرد ، سطح فضاي باز در هر يک از پلاکها مي بايستي برابر ضوابط حوزه مسکوني يا ضوابط آن نوع استفاده مورد نظر از اراضي ، هر کدام بيشتر است ، رعايت گردد .
تبصره 2 : در کليه مواردي که در حوزه اراضي مسکوني استفاده هاي مجاز به جز مسکن انجام مي پذيرد ، سطح کل طبقات در هر يک از پلاکها بايستي برابر ضوابط حوزه مسکوني يا ضوابط آن نوع استفاده مورد نظر از اراضي ، هر کدام که کمتر است ، رعايت گردد .
تبصره 3 : سطح زير بناي واحدهاي مربوط به مشاغل خانگي حداکثر 10 درصد زيربنا و يا حداکثر معادل 30 مترمربع ، بديهي است همه اين واحدها مشمول پرداخت عوارض ويژه تجاري با توافق شهرداري خواهد شد .
تبصره 4 : در مواردي که واحدهاي مربوط به مشاغل خانگي در حوزه اراضي مسکوني و به صورت مشترک احداث مي شود ، بايستي فضاهاي مسکوني داراي دسترسي مستقيم به معابر باشند .
تبصره 5 : احداث انواع کارگاههاي مجاز و صنايع خانگي بر اساس ضوابط سازمان محيط زيست مجاز مي باشد .
تبصره 6 : چنانچه ملکي در منطقه مسکوني قرار داشته و مساحت آن بر اثر اصلاح مسير يا تعريض معبر ، کمتر از 50 متر مربع و عمق آن بيشتر از 3 متر باشد ، مشروط بر اينکه داراي سند مالکيت معتبر بوده و تاريخ صدور آن قبل از تصويب طرح باشد ، در ازاي خسارات وارده مي تواند به احداث يک واحد تجاري مبادرت نمايد و اين واحد نيز مي تواند فقط به خدمات محله اي از قبيل خواربارفروشي ، سبزي فروشي ، فروش لوازم التحرير ، نانوايي و ... اختصاص يابد .
باقيمانده املاکي که در تعريض و يا اصلاح مسير قرار مي گيرند و در مجاورت معابر سريع يا نسبتاً سريع شهري واقع مي شوند ، از اين ضابطه مستثني هستند .
تبصره 7 : چنانچه ملکي در منطقه مسکوني در اجاره يکي از ادارات يا سازمانهاي دولتي قرار داشته باشد پس از فسخ قرارداد و تخليه و ارايه مدارک مثبته و تاييد كميته فني  کارگروه شهرسازي و معماري ، ملک مذکور داراي کاربريهاي مجاز منطقه مسکوني مي گردد .
تبصره 8 : طرح احداث مجموعه هاي مسکوني و خدماتي در اراضي بالاي 2000 مترمربع و يا با زيربناي 2000 مترمربع در هماهنگي با ضوابط اعلام شده تهيه و به تصويب کارگروه شهرسازي و معماري  برسد . امضاي مهندس شهرساز براي موارد مذکور الزامي است .
ب- کاربري غير مجاز در منطقه عملكرد مسكوني: - در اين منطقه ايجاد عملکردهاي تجاري ، صنايع غير خانگي ، دامداري ، مرغداري و موارد مشابه و نيز کاربريهاي خدماتي شهري و ساير کاربريها به جز کاربريهاي مجاز ممنوع مي باشند .
تبصره : چنانچه در جانمايي کاربريهاي موجود يا مصوب طرح هادي قبلي که بعنوان کاربري وضع موجود تثبيت شده اند ، مغايرتي با کاربريهاي پيشنهادي طرح هادي  مشاهده شود ، کاربري وضع موجود يا طرح هادي تجديد نظر ملاک عمل خواهد بود . مگر آنکه آگاهانه کاربري مذکور بعنوان کاربري پيشنهادي اصلاح وضعيت شده باشد .
<!--[if !supportLists]-->-    <!--[endif]-->اراضي با کاربريهاي خدماتي طرح هادي قبلي که به صورت غير مجاز ساخت و ساز غير طرح مصوب داشته اند و در طرح جديد کاربري موجود آنها نمايش داده شده جهت ادامه فعاليت مي بايست پس از توافق با شهرداري و تعهد قبول پرداخت توافق قبل از طرح موضوع در كميسيون ماده 100 ، مورد را در كارگروه شهرسازي و معماري مطرح سازد .
<!--[if !supportLists]-->-    <!--[endif]-->هرگاه كارگروه شهرسازي و معماري با استفاده از تعديل ضوابط منطقه بندي كاربريها تشخيص دهد كه ساختمانها و تاسيسات احداث شده و بهره برداري از آنها لطمه اساسي به توازن و تناسب شهر وارد نميسازد و در اساس طرح هادي شهر موثر نيست و با اصلاح و تعديل موافقت نمايد ، بر مبناي توافق اقدام خواهد شد و در صورت مخالفت كارگروه با موضوع برابر مفاد تبصره يك ماده 100 و تبصره بند 24 الحاقي به ماده 55 قانون شهرداريها رفتار خواهد شد.
جدول شماره 2- كاربري هاي مجاز در محله ، ناحيه و شهر
<!--[if !vml]-!--[endif]-->مقياس
نوع كاربري
محله اي
ناحيه اي
شهر و فراتر
تجاري
خوارو بارفروشي ، ميوه فروشي ، نانوايي ، قصابي ، خشك شويي ، نفت فروشي ، نوشت افراز فروشي
تعاونيهاي مصرف . شعب بانكها ، تعميرات كفش ، شيريني فروشي ، آرايشگاه ، دوزندگي
بازار و بازارهاي روز ، بنگاه معاملات املاك و تلفن ، فروش لوازم خانگي ، لباس فروشي ، كيف و كفش فروشي ، كتاب فروشي ، بنگاه فروش اتومبيل ، شعب مركزي بانكها و بازار روز
آموزشي
مهد كودك ، كودكستان ، آمادگي ، مدرسه ابتدايي – راهنمائي ، كلاس تدريس خصوصي
مدرسه راهنمايي ، دبيرستان ، هنرستان ، كلاس نهضت سواد آموزي ، حرفه اي ، هنركده ها
مدارس اسلامي ، موسسات آموزش زبان ، هنرستانهاي صنعتي ، دبيرستان ، مدارس ويژه معلولين و كودكان استثنايي
آموزش عالي
-
-
مجتمع هاي آموزش حرفه اي ، مدارس ، دانشگاهها و دانش سراها ، مراكز تحقيقات و حوزه هاي علميه
فرهنگي و
مذهبي
كتابخانه كودكان ، كتابخانه هاي درجه 5 ، ويدئو كلوپ ، كافي شاپ
مساجد كوچك ، تكايا ، حسينيه ها
كتابخانه هاي درجه 3 و 4 و سالن اجتماعات ، كانونهاي فرهنگي ،               باشگاه هاي تفريحات سالم ، مساجد و فاطميه ها
اماكن و محوطه هاي تاريخي ، حوزه ها ، موسسات انتشاراتي ، كتابخانه هاي بزرگ ، سينما ، تئاتر ، سالن اجتماعات ، مراكز تفريحي ، باغ وحش ، بناهاي تاريخي ، نمايشگاهها ، مساجد اصلي شهر ، خانقاه ، كليسا ، كنيسه ، معبد ، امازاده ، بقاع متبرك . آتشكده
جهانگردي و پذيرائي
قهوه خانه ، ساندويچ فروشي ، بستني و آبميوه فروشي
طباخي ، كبابي ، جگركي ،‌كله پاچه فروشي ، آب ميوه و بستني فروشي
رستوارن ، سالن غذاخوري ، تالار ، چلوكبابي ، هتل ، مهمان سرا ، مهمان خانه ، مسافرخانه ، پانسيون ، خوابگاه
حمل و نقل و انبار
كوچه ها و خيابانهاي دسترسي به منازل ، خيابانهاي دسترسي درون محله اي و پاركينگ هاي كوچك مركز محله
خيابانهاي دسترسي درون نواحي و جداكننده هاي محلات و پاركينگ هاي مركز ناحيه ، ايستگاهاي ميني بوس و تاكسي
خيابانهاي درجه يك و دو و نسبتاً سريع ، كمربندي و پايانه هاي مسافربري و باربري ، فرودگاهها ، ايستگاههاي قطار ، سردخانه ها ، ميادين ، تخليه بار و بارگيري ، محوطه هاي گمركي
اقامتي – توريستي
خوابگاه دانشجويي – رستوران
هتل آپارتمان – متل – مهمانسرا – تالار پذيرايي
هتل – مجتمع تفريحي – توريستي
ادامه جدول شماره 2-  كاربري هاي مجاز در محله ، ناحيه و شهر
<!--[if !vml]--><!--[endif]-->مقياس
نوع كاربري
محله اي
ناحيه اي
شهر و فراتر
بهداشتي و درماني  
تزريقات و مطب ، بهداشت خانواده
گرمابه ، رختشوي خانه ، توالت عمومي
مراكز بهداشت خانواده ، داروخانه ، كلينيك ، مطب
درمانگاه ، آزمايشگاه ، راديولوژي ، بيمارستان ، اورژانس ، دراگ استور ، زايشگاه ، تيمارستان ، مراكز توان بخشي  ، سراي سالمندان ، ، مجتمع هاي خدمات حمايتي
ورزشي
زمين هاي بازي كوچك ، پارك كودك . سالن بدنسازي
زمين هاي ورزشي و سالن هاي كوچك
كلوپ هاي ورزشي ، زمينهاي ورزشي ، استخر ، زورخانه ، باشگاه ها و استاديومهاي ورزشي ، پيست اسكي
اداري و
انتظامي
شوراي محله
-
شهرداري نواحي ، دفتر اسناد رسمي ، دفاتر ازدواج و طلاق ، دفاتر پست و كيوسكهاي راهنمايي و رانندگي
 
دادسراها ، ادارات ، شهرداري ، شوراي شهر ، حوزه هاي مالياتي ، مراكز انتظامي ، اوقاف ، فرمانداري ، قرارگاه ها ، كلانتري
فضاي سبز
پارك محله اي ، باغات موجود
پارك ناحيه اي و باغات موجود ، حريم هاي سبز ، رودخانه ها و مسيل ها
پارك شهر ، پارك جنگلي ، باغات و مزارع ، جنگلها ، فضاي سبز حفاظت شده
صنعتي
كارگاه هاي كوچك خدماتي فني و تجاري
خياطي ، تعميرات لوازم برقي ، تعميرگاه مجاز برخي از خودروها ، كفاشي ، تعميرگاه لوازم الكترونيكي
تعميرگاه هاي مجاز برخي از خودروها ، كارخانجات صنعتي        غير آلاينده و غير مزاحم ، نيروگاه هاي برق
تاسيسات  و تجهيزات شهري
پست هاي كوچك برق ( ترانس ) ، محل جمع آوري زباله ، كيوسك تلفن ، باجه پست
مراكز فني و خدماتي شبكه تلفن ، پست هاي فرعي برق ، پمپ بنزين
 مراكز اصلي پست و تلگراف و تلفن ، تاسيسات آب و برق و گاز ، ايستگاه آتش نشاني ، تاسيسات اصلي جمع آوري زباله
ب ) ضوابط و مقررات تفکيک اراضي در بافت مسکوني
1- حداقل مساحت زمين ( قطعه تفكيكي ) براي بناي مسكوني بصورت مجموعه يا بلند مرتبه سازي 2000 متر مربع مي باشد .
2- حداقل مساحت تفکيک هر قطعه زمين مستحدثي در بافت مسکوني 200 مترمربع مي باشد .
3- اراضي با كاربري انبوه سازي مسكن : اين اراضي از ضوابط تفکيک ، تراکم و احداث بناي حوزه مسکوني تبعيت مي کنند اما تفکيک و احداث بنا در اين اراضي منوط به تصويب شوراي اسلامي شهر و پرداخت کليه عوارض و همچنين سهم خدمات محله اي  و بررسي نقشه هاي معماري در كميته فني كارگروه شهرسازي و معماري و تائيد كارگروه شهرسازي و معماري مي باشد.
4- تجميع پلاكهاي ثبتي در كاربري مسكوني و تفكيك مجدد آنها بر پايه حدنصاب اين ضوابط و مقررات بلامانع مي باشد.
ج ) اقامتي – توريستي :
کاربري مجاز اين اراضي شامل مجتمع هاي اقامتي - توريستي مي باشد ، در صورتي که اين اراضي قبل از تهيه طرح هادي به طور قانوني تفکيک شده اند از ضوابط قبلي پيروي خواهند نمود ، اما اراضي پيشنهادي جديد اين حوزه کاربري موظف به رعايت حد نصاب تفکيک حداقل 1000 متر مربع و سطح اشغال حداکثر تا 40 درصد و تراكم حداكثر تا 80 درصد تا دو طبقه مي باشد ، ساير ضوابط احداث بنا در اين حوزه مطابق حوزه کاربري مسکوني مي باشد.
توجه :   اين املاک در ازاي تفکيک موظف به پرداخت کليه عوارض قانوني و سهم خدمات ذکر شده در جدول تامين خدمات ويژه مي باشد.
تبصره1 : طرح احداث مجموعه اقامتي – توريستي در اراضي بالاي 2000 مترمربع در هماهنگي با ضوابط اعلام شده توسط اشخاص حقيقي و حقوقي دارنده پروانه اشتغال به كار و در حدود صلاحيت مربوط تهيه و به تصويب كميته فني و كارگروه شهرسازي و معماري برسد.
تبصره 2 : كليه نقشه هاي تفكيكي بايستي توسط مهندس شهرساز داراي پروانه اشتغال به كار از سازمان نظام مهندسي تهيه و تائيد گردد.
تبصره 3- تفكيك اراضي با كاربري اقامتي – توريستي صرفاً به صورت اعياني بوده و عرصه و فضاهاي عمومي پيش بيني شده در طرح مجاز نمي باشد .
مقررات و ضوابط ويژه در خصوص تامين خدمات در كاربريهاي انبوه سازي مسكن و تفريحي - اقامتي:
هدف از تدوين اين مقررات در واقع اين است كه مالكين عرصه اراضي واقع در محدوده شهر ، معادل ميزان بهره وري از امكانات شهري ، سطح مناسبي از اراضي خود را جهت احداث تاسيسات عمومي و رفاهي از قبيل آموزشي ، بهداشتي ، پارك كودك ، پارك محله اي و غيره رايگان به سازمان مجري طرح واگذار نمايند و شهرداري نسبت به صدور پروانه ساختماني اقدام نمايد.
جدول شماره 3- تامين خدمات در كاربريهاي انبوه سازي مسكن و تفريحي - اقامتي
 
زمين سهم خدمات
 
 
فضاي خدماتي مناسب
 
زمينهاي تا 1000 متر مربع 15 درصد
 
 
پارك كودك
 
زمينهاي 1001 تا 2000 متر مربع 20 درصد
 
پارك كودك ، مهد كودك ، دبستان ، تاسيسات و تجهيزات شهري
زمينهاي2001 تا 5000 متر مربع 25 درصد
 
فضاي بهداشتي - درماني ، دبستان 
زمينهاي بيش از 5000 متر مربع 30 درصد
 
ورزشي ، پارك تجهيز شده ، مراكز فرهنگي ، مراكز بهداشتي - درماني
توضيح 1 – درصورت تشخيص كارشناسي شهرداري ، مالكين كليه عرصه هايي كه واگذاري اراضي آنها ( سهم رايگان شهرداري ) از 200 مترمربع كمتر باشد ، مي توانند بجاي درصد مورد نظر اراضي معادل ارزش افزوده روز آن را پس از تصويب شوراي اسلامي شهر به حساب شهرداري واريز نمايند .
توضيح 2 – انتخاب قطعه زمين جهت واگذاري براي احداث تاسيسات فوق به عهده شهرداري بوده و اينگونه قطعات بايستي حتي الامكان در بر معابر دسترسي اصلي يا جمع كننده قرار داشته باشد
6-1- مقررات احداث بنا
الف – عمومي
1- پيش آمدگي بنا در داخل محدوده قطعه زمين تفكيكي نسبت به هر ضلع زمين در طرفين  با رعايت مقررات ملي ساختمان و اصول فني مجاز مي باشد.
 2- احداث بنا در قطعات شمالي – جنوبي فقط در جبهه شمالي قطعه تفكيكي و در قطعات شرقي – غربي فقط در جبهه غربي قطعه تفكيكي به ميزان 50 درصد طول زمين مجاز است .
3- احداث پيلوت در طبقه همكف در زير ساختمان مسكوني جهت استفاده  ( پاركينگ و انباري واحد هاي مسکوني  ، رختشويخانه ، موتورخانه ، محل بازي كودكان و پلكان ) تا مساحت حداكثر 50 درصد سطح كل زمين مجاز بوده و جزء سطح تراكم بنا محسوب نمي گردد
4- احداث زيرزمين در زير پيلوت و يا در زير ساختمان مسكوني در حد سطح اشغال  مجاز جهت استفاده ( پاركينگ ، انباري . رختشويخانه ، موتورخانه و پلكان ) تا مساحت حداكثر 50 درصد سطح كل زمين با استفاده از پنجره و نورگير از يك يا چند جهت بناي احداثي مجاز بوده و جزء سطح تراكم بنا محسوب نمي گردد .
5- سطح پيلوت در محاسبه سطح کل زيربنا منظور مي گردد ، ارتفاع پيلوت از كف تمام شده تا زير سقف حداكثر 40/2 سانتيمتر و ارتفاع زيرزمين حداكثر 40/2 سانتيمتر مي باشد . در صورت تغيير کاربري و يا افزايش ارتفاع به عنوان تراکم محسوب مي گردد .
6- به ازاي هر بر اضافه 5 درصد به حداکثر سطح اشغال مجاز ( طبقه همکف و بالاتر ) اضافه خواهد شد .
ب - همكف
<!--[if !supportLists]-->1-   <!--[endif]-->پيش آمدگي ساختمان مانند بالكن ، پلكان و ايوان ، به خارج از حد قطعه تفكيكي طبق شرايط زير و با تاکيد بر رعايت ضوابط سازه اي مطابق با آئين نامه 2800 بلامانع مي باشد .
الف – در معابر زير 12 متري پيش آمدگي كلاً ممنوع است .
ب – در معابر 12 متري تا 20 متري 80 سانتيمتر پيش آمدگي مجاز است . مشروط به اينكه تا كف معبر حداقل 80/4 متر ارتفاع داشته باشد و جزء تراكم محسوب مي گردد .
ج – در معابر بالاي 20 متر 20/1 سانتيمتر پيش آمدگي مجاز ميباشد . مشروط به اينكه تا كف معبر حداقل80/4  متر ارتفاع داشته باشد و جزء تراكم محسوب مي گردد .
د – سقف باران گير در طبقه آخر نيز همانند موارد بالا ميباشد . مشروط به اينكه تا كف معبر حداقل 5/3 متر فاصله داشته باشد و جزء تراكم محسوب نمي شود .
<!--[if !supportLists]-->2-   <!--[endif]-->هر نوع بالكن يا ايوان سرپوشيده و مسقف كه تحت ضوابط و مقررات ساختماني احداث نگردد اعم از اينكه يك طرف يا چند طرف آن باز شود كلاً جزء سطح زيربنا محسوب مي گردد.
3- كليه اتاق هاي اصلي ، آشپزخانه و سرويس بهداشتي بايستي داراي نورگيري طبيعي بوده و احداث نورگير ( پاسيو ) در واحد مسكوني براي آشپزخانه و سرويس با ابعاد حداقل 2 × 3 متر و براي اتاقهاي اصلي حداقل 3 × 4 متر در هر نقطه مجاز است .
4- حداقل عرض هر اطاق از داخل 5/2 متر و حداقل مساحت آن 5/7 مترمربع مي باشد ، حداقل عرض آشپزخانه 2 متر و حداقل مساحت آن 6 مترمربع مي باشد .
5- ايوان هاي مسقف 3 طرف باز به شرط آنكه عمق آنها از 2 متر تجاوز نكند يك سوم مساحت آن ها جزء زيربنا محسوب مي گردد .
6- ايوانهاي ( بالكن ) مسقف دو طرف باز تا عمق حداكثر 2 متر يك دوم مساحت آن ها جزء زيربنا محسوب خواهد شد .
7- ايوانهاي ( بالكن ) مسقف يك طرف باز تا عمق حداكثر 2 متر دو سوم مساحت آنها جزء زيربنا محسوب خواهد شد .
8- ايوانها ، بالكن ها و تراس هاي مسقف با عمق بيش از 2 متر اعم از اينكه 1 ، 2 و يا 3 طرف باز يا بسته باشد كاملاً‌ جزء زيربنا محسوب مي گردد .
ج- ورودي
<!--[if !supportLists]-->1-     <!--[endif]-->عقب نشيني درب خانه هائي كه مستقيماً به معبر عمومي بن باز متصل مي شود ضروري است  اين عقب نشيني نبايد از20/1 متر كمتر باشد .
<!--[if !supportLists]-->2-     <!--[endif]-->عقب نشيني درب خانه ها جزء زيربنا محسوب نخواهد شد .
د- زيرزمين : سطح زيرزمين به شرط رعايت كليه ضوابط جزء تراكم محسوب نخواهد شد ، در غير اينصورت تماماً جزء تراكم محسوب مي گردد . احداث زيرزمين يا استفاده ازآن بعنوان مسكن ممنوع است.
ه - حياط و فضاهاي داخلي
<!--[if !supportLists]-->1-     <!--[endif]-->حياط خلوت و نورگيرهاي با مساحت 12 متر و بيشتر جزء تراکم محسوب نمي شود.
و - سقف و ديوار و نما
<!--[if !supportLists]-->1-   <!--[endif]-->ارتفاع هر يک از طبقات مسکوني از کف تمام شده همان طبقه تا زير سقف معادل 80/2 متر و حداکثر معادل 3 متر مي باشد و چنانچه آخرين طبقه با سقف شيبدار اجرا گردد ارتفاع بلندترين قسمت آن از کف طبقه فوق حداکثر 5/4 متر تعيين مي گردد . ( ضمناً تا شيب 30 درصد مجاز مي باشد )
<!--[if !supportLists]-->2-     <!--[endif]-->حداقل شيب 20% براي سقفهاي شيرواني و استفاده از جان پناه ايمن به ارتفاع 8/0 متر از كف بام براي بامهاي مسطح ضروري است.
<!--[if !supportLists]-->3-     <!--[endif]-->نصب كولر و هر گونه تاسيسات بر روي سقف بايد با عقب نشيني حداقل دو متر از ديوار نماي رو به معبر باشد .
4- حداقل ضخامت ديوار باربر 35/0 متر ، ديوارهاي جدا كننده خارجي 22/0 متر و حداقل ضخامت ديوارهاي جداكننده داخلي 12/0 متر مي باشد .
5- حداقل ارتفاع ديوار حياط مجاور با معبر عمومي و همسايگان 2/2 متر از سطح متوسط معبر است .
6- ارتفاع ديوار در صورتي كه فاصله آن از معبر يا همسايه كمتر از 3 متر باشد 5/2 متر خواهد بود .
7- کليه سطوح نمايان ساختمانها که از داخل معابر قابل مشاهده است ، اعم از نماي اصلي يا نماي جانبي يا سقف ، نماي شهري محسوب شده و لازم است با مصالح مرغوب به طرز مناسب و زيبا و هم آهنگ نماسازي شود .
8- صدور پايان کار ساختمان مشروط به انجام نماسازي اصلي و جانبي است .
ز- گشودگي
<!--[if !supportLists]-->1-     <!--[endif]-->نسبت گشودگي ( نورگير ، هواكش ، در ، پنجره و … ) روي ديوار به سطح همان ديوار نبايد از يك ششم كمتر و از يك چهارم بيشتر باشد .
<!--[if !supportLists]-->2-     <!--[endif]-->ابعاد هر پنجره روي ديوار مشرف به معبر نبايد از 6/1 متر ( ارتفاع ) و 7/0 متر ( عرض ) تجاوز كند .
3- حداقل ارتفاع كف پنجره در ديوار مشرف به معبر از نظر اشراف چنانچه ساختمان بيش از 2 متر با معبر فاصله داشته باشد 2/1 متر بوده و كمتر از آن 7/1 متر مي باشد .
4-حداقل فاصله نورکير ازديوار ساختمان ملک مجاور در ساختمانهاي 2 طبقه به بالا 3 متر مي باشد.
1-6-1- ضوابط بلند مرتبه سازي ( انبوه سازي مسکن )
- صدور مجوز براي بلند مرتبه سازي در تراکمهاي مسكوني تصويب شده در طرح هادي و بيش ازآن در صورت تصويب در کارگروه معماري و شهرسازي امکان پذير است .
- حداقل مساحت جهت بلند مرتبه سازي 2000 مترمربع مي باشد .
- بلند مرتبه سازي در بر معابر با عرض حداقل 20 متر به بالا مجاز مي باشد .
- تراکم پايه 100%  و حداکثر تراکم مجاز 240%  ( با اخذ عوارض ) مي باشد .
- تامين سرانه خدمات مطابق جدول مربوطه و واگذاري رايگان آن به شهرداري ضروري مي باشد .
- حداقل عرض قطعات تفکيکي مشرف به معبر اصلي 15 متر تعيين مي گردد.
- حداکثر سطح اشغال در همکف 30 درصد و 70 درصد مازاد به عنوان فضاي باز خواهد بود که عبور وسايط نقليه متعلق به ساکنان مجتمع به صورت مسطح و با رامپ از فضاي آزاد مجاز مي باشد .
- هرگونه درخواست احداث بنا به صورت بلند مرتبه سازي لازم است به صورت موردي همراه با نقشه هاي معماري در کارگروه شهرسازي و معماري مطرح گردد.
- کل سطح طبقه همکف مي تواند بصورت پيلوت براي تامين پارکينگ و راههاي ارتباطي ( راه پله و آسانسور ) و سرسراي عمومي ( لابي) و انباري مورد استفاده قرار گيرد .
- احداث زيرزمين به وسعت 60% مساحت كل زمين صرفاً براي تامين پارکينگ ، موتورخانه و انباري واحدهاي مسكوني مجاز است .
- ارتفاع پيلوت و زيرزمين حداکثر 40/2 متر تعيين مي گردد .
- حداکثر نورگير زيرزمين 20/1 متر از کف تمام شده معابر يا محوطه قطعه خواهد بود .
- حداکثر تعداد طبقات ساختمانهاي مسکوني 8 طبقه بدون احتساب زيرزمين و پيلوت مي باشد .
- حداقل سطح مفيد واحدهاي مسکوني 75 مترمربع مي باشد . ( بدون مشاعات )
- محل استقرار فضاهاي مشاعي مي بايستي به نحوي در پلان معماري طراحي گردند که کليه ساکنان مستقيماً به آن دسترسي داشته باشند .
- نصب آسانسور در ساختمانهاي 4 طبقه و بيشتر الزامي است ( پيلوت جزء طبقات محسوب نمي شود . )
- زيربناي پيلوت و زيرزمين و پله فرار جزء تراکم محسوب نمي گردد .
- در نظر گرفتن درز انقطاع به اندازه 2 درصد ارتفاع ساختمان ( تراز روي فونداسيون تا تراز پوشش نهايي ) در مجاور پلاکهاي اطراف الزامي است .
- به ازاي هر واحد مسکوني مي بايست يک واحد پارکينگ در نظر گرفته شود .
- ارائه پلان پاركينگ به هنگام بررسي طرح معماري دركميته فني و تائيد كارگروه شهرسازي و معماري و يا صدور پروانه احداث بنا توسط شهرداري الزامي        مي باشد .
- محل استقرار ساختمان در 40 درصد شمال زمين خواهد بود .
- چنانچه تعداد واحدهاي مسکوني در يک قطعه 10 واحد و بيشتر باشد ، احداث محل بازي بچه ها حداقل 50 مترمربع ، لابي حدقل 40 مترمربع ، نگهباني و اطلاعات و يک اطاق هيئت مديره حداقل 25 مترمربع و حداکثر 50 مترمربع الزامي است . کليه فضاهاي فوق الذکر مشاعي بوده و ميبايستي در همکف در نظر گرفته مي شود .
- کليه سطوح فضاهاي مشاعي به جز پيلوت  جزء تراکم مجاز مسکوني محسوب مي گردند و شامل پرداخت عوارض صدور پروانه مي باشد .
- حداکثر تراکم مجاز ساختماني 240 درصد مي باشد .
- رعايت كليه ضوابط و مقررات ملي ساختمان و شهرسازي در احداث ساختمانهاي بلندمرتبه و انبوه سازي الزامي مي باشد.
 
2-6-1- ضوابط و مقررات کلي احداث مجتمع هاي مسکوني
1- به منظور ايجاد امنيت و تامين آسايش ساکنين مجموعه ها در هنگام تهيه طرح محوطه سازي نسبت به رعايت حريم مجموعه مسکوني از عرصه هاي مجاور و طراحي ورودي مجموعه هماهنگ با محيط شهري و کاربريهاي پيرامون سايت اقدام گردد .
2- وروردي مجموعه بايد قابل کنترل بوده و در صورتيکه فاصله دورترين دسترسي پياده بر ورودي کمتر از 250 متر باشد تنها از يک ورودي استفاده گردد . همچنين در صورت امكان پيش بيني يک ورودي اضطراري به منظور استفاده از آن جهت رفت و آمد ساکنين ، ماشين هاي امدادرساني در مواقع اضطراري نيز هنگام بسته بودن ورودي اصلي ضروري است .
3- در طراحي مجموعه و معابر آن حتي المقدور مسيرهاي پياده و سواره از يکديگر تفکيک شوند .
4- راهکار مناسب جهت دفع آب باران و جمع آوري آبهاي سطحي محوطه و دفع بهداشتي فاضلاب پيش بيني گردد .
5- به منظور امکان اداره مناسب مجتمع هاي مسکوني لازم است مکاني براي مديريت و خدمات مجموعه در نظر گرفته شود . حداقل فضاي اختصاص يافته براي اين منظور در مجتمع هاي داراي کمتر از 200 واحد مسکوني 60 مترمربع و بيش از آن 100 مترمربع مي باشد ، موقعيت اين مکان              حتي الامکان در مرکز مجتمع و يا نزديک ورودي اصلي باشد .
6- لازم است در طرح سايت مجموعه هاي مسکوني سالن چند منظوره اي جهت مطالعه و انجام تکاليف مدرسه بچه ها ، کلاسهاي جنبي آموزشي ، مراسم و اجتماعات لازم ( جشن ، ميهماني ، عزاداري و ... ) و ساير فعاليتهاي عمومي پيش بيني گردد . حداقل اين فضا براي مجتمع هاي داراي 50 تا 200 واحد مسکوني 100 مترمربع مي باشد و در صورت افزايش واحدهاي مسکوني به ازاي هر واحد اضافه 5/0 مترمربع به فضاي فوق افزوده مي گردد . موقعيت استقرار اين فضا در مجموعه به گونه اي باشد که ضمن دسترسي مناسب براي ساکنين ، مستقل بوده و در مواقع برگزاري مراسم مزاحمتي را براي بلوکهاي همجوار ايجاد ننمايد . اين بنا مي تواند همجوار با مکان مديريت مجموعه باشد .
7- به منظور جلوگيري از تخريب مکرر محوطه جهت دسترسي به تاسيسات زير بنايي ، پيش بيني و طراحي کانال مشترک تاسيساتي جهت عبور لوله هاي آب ، کانال برق ، فاضلاب ، گاز و ساير تاسيسات با هماهنگي ارگانهاي ذيربط محل پروژه الزامي است .
8- ايجاد حداقل يک فضا براي بازي بچه ها با وسعت مناسب ( حداقل 2 مترمربع به ازاي هر واحد مسکوني ) ضروري است . موقعيت استقرار اين فضا بايد به گونه اي باشد که از ايمني کافي برخوردار بوده و نيز امکان نظارت والدين بر روي آن وجود داشته باشد .
9- تامين فضاي توقف اتومبيل ( پارکينگ ) براي 100 درصد واحدهاي مسکوني الزامي است . اين پارکينگ مي تواند به صورت متمرکز و با در نظر گرفتن پوشش مناسب جهت محافظت در مقابل نزولات جوي و رعايت سيماي بصري مجموعه در فضاي باز لحاظ گردد ، در صورت عدم تامين پاركينگ مورد نياز بايد از تعداد واحدهاي پيشنهادي كسر گردد .
10- توصيه مي شود دسترسي بيش از 2 واحد مسکوني از طريق يک پاگرد تامين نگردد .
11- در صورت دسترسي بيش از 2 واحد مسکوني از يک پاگرد ، فضاي مقابل ورودي واحدها بايد از پاگرد مجزا باشد ، بدين منظور دسترسي به واحدها مي تواند با استفاده از راهروهاي منشعب از پاگرد با رعايت عرض مناسب ( حداقل 120 سانتي متر ) برخورداري از نور طبيعي در روز و امنيت آن تامين گردد .
12- پيش بيني کفش کن در فضاي داخل ورودي کليه واحدها الزامي است .
13- هر گونه کتيبه ( شيشه خور ) در درهاي ورودي واحدها ممنوع است و ضروري است در نقشه هاي اجرايي مصالح مستحکم و بادوام براي ورودي واحدها در نظر گرفته شود .
14- مشخص نمودن موقعيت داکت ها و رايزرهاي عبور انواع لوله هاي و کابل هاي مرتبط با تاسيسات مکانيکي و برقي در نقشه هاي مرحله اول معماري الزامي است .
15- در نظر گرفتن پله فرار براي ساختمانهاي بيشتر از 4 طبقه با رعايت مبحث سه (3) مقررات ملي ساختمان ( حفاظت ساختمانها در مقابل حريق ) الزامي است .
16- طراحي و نصب آسانسور به تعداد مورد نياز در ساختمانهاي بيش از چهار طبقه ( از همکف ) الزامي است .
17- تامين يک واحد انباري براي هر واحد مسکوني در داخل واحد يا مشاعات با مساحت حداقل 2 مترمربع الزامي است .
18- به منظور پيشگيري از تبادل صدا ميان واحدهاي همجوار از تمهيداتي نظير استفاده از عايق صوتي در ديوار ميان واحدها و يا جانمايي فضاهايي نظير سرويس ها ، کمد ، انباري و ... در حد فاصل ميان واحدها استفاده شود . بدين منظور رعايت مبحث هجدهم مقررات ملي ساختمان ( عايق بندي و تنظيم صدا ) الزامي است .
19-تهيه نقشه محوطه سازي و سايت پلان و نقشه پاركينگ با جانمايي فضاهاي مورد نياز با نمايش درب ورودي و خروجي مجموعه الزامي است .
20- به منظور كنترل و نظارت عاليه ، طراحي سايت و معماري مجموعه هاي مسكوني در انطباق با ضوابط و مقررات طرح هادي مصوب بايستي به تائيد كميته فني كارگروه شهرسازي و معماري برسد.
21- رعايت تبصره يك ماده 18 قانون تشكيل شوراي آموزش و پرورش مصوب 26/10/1372 مجلس شوراي اسلامي مبني بر تامين فضاهاي آموزشي در مجتمعهاي مسكوني بيش از 200 واحد مسكوني الزامي مي باشد . صدور پروانه احداث و پايانكار توسط شهرداري منوط به رعايت موضوع و تائيد آموزش و پرورش استان مي باشد. 
7-1- ضوابط و مقررات ساختمانهاي تجاري
1-7-1- ضوابط عمومي ( تجاري )
<!--[if !supportLists]-->1-   <!--[endif]-->واحدهاي تجاري موجود در هر نقطه از شهر كه داراي مجوز است با همان كاربري تجاري در شكل موجود حفظ مي گردد و به هنگام نوسازي نيز مجاز به استفاده از كاربري مذكور با سطح داراي مجوز خواهند بود .
2- ارتفاع واحدهاي تجاري ( مغازه ها ) از كف تمام شده حداكثر 80/5 متر و حداقل 5/3 متر و حداقل دهانه مغازه ( عرض ) 5/3 متر ميباشد.
3- هر پنج واحد تجاري ( مغازه ) بايستي داراي يك سرويس بهداشتي خصوصي ( دستشوئي و توالت ) باشد . ساير واحدهاي تجاري مانند رستورانها و فروشگاههاي بزرگ و … طبق ضوابط و مقررات اداره بهداشت عمل مي نمايند .
4- تفكيك واحد تجاري به دو يا چند واحد كوچكتر ممنوع است ، مگر با نظر کميته فني ولي تجميع دو يا چند واحد تجاري به يك واحد بزرگتر مجاز است .
5- احداث زيرزمين حداكثر تا ميزان 70% سطح قطعه تجاري در زير همان واحد همكف جهت استفاده ( انبار ، موتورخانه و پاركينگ ) با ارتفاع 5/2 متر مجاز است و حداقل ارتفاع 60/1 متر از آن در زيرزمين و حداکثر 90 سانتي متر از ارتفاع زيرزمين بالاي سطح زمين مي تواند باشد .
6- هر گونه پيش آمدگي به خارج از حدود قطعه زمين تفكيكي مجاز نبوده و صرفاً تزئينات ساختماني نظير جاي گلدان با رعايت موارد ايمني با ارتفاع بيش از 5/3 متر از كف معبر و حداكثر تا 30 سانتيمتر پيش آمدگي مجاز مي باشد .
7- احداث نيم طبقه با رعايت حداقل ارتفاع 20/2 متر از 5 متر ارتفاع واحد تجاري در سطح 50% بلامانع است ، نيم طبقه مذكور جزء سطح زيربناي تجاري محسوب مي گردد .
8- حداكثر تراكم در كاربريهاي مختلط تجاري و خدماتي  240% در سه طبقه روي زيرزمين ميباشد كه در صورت موافقت شوراي اسلامي شهر و کار گروه شهرسازي و معماري  تا يك طبقه قابل افزايش بصورت تجاري در همكف و خدماتي اداري در طبقات مي باشد .
9- در صدور پروانه احداث واحدهاي تجاري ، علاوه بر اخذ عوارض قانوني براي استفاده تجاري ، ميبايست عوارض قانوني حاصل از اضافه ارزش تجاري نيز در حق شهرداري پرداخت گردد .
10- در ازاي هر واحد تجاري تا مساحت 5/17 متر مربع  ، تامين يک واحد پارکينگ به ميزان 25 مترمربع بدون  احتساب شعاع گردش ضروري مي باشد ، ( در ازاي هر 5/17 متر مربع  بيشتر تا حداكثر به مساحت 25 مترمربع يک واحد پارکينگ ديگر الزامي است . )
2-7-1- تجاري محله اي
- حداقل مساحت يک واحد تجاري  5/17 متر مربع است و عرض آن نبايد کمتر از 5/3 متر و عمق آن کمتر از 5 متر باشد .
- در حوزه هاي مسکوني احداث يک واحد تجاري در پلاک هايي که در بر کوچه و خيابانهاي 12 متر و بيشتر قرار دارند ، در صورتيکه شهرداري نياز واحدهاي تجاري محله اي را تاييد نمايد ، مجاز مي باشد .
تبصره : مساحت اين واحد تجاري معادل 10 درصد مساحت ملک و يا حداکثر تا 25 متر مربع مي باشد.
- حداکثر ارتفاع تجاري محله اي 5/4 متر و حداقل 5/3 متر
3-7-1- تجاري  نواري
- احداث حداکثر دو واحد تجاري در اراضي داراي حد نصاب تفکيک ( بالاي 250 متر مربع ) تا مساحت کل تجاري 50 متر مربع با توافق شهرداري و تامين پارکينگ در بر خيابانهاي 16 متر و بالاتر.
- سطح اشغال و تراکم ساختماني مطابق حوزه کاربري مسکوني مي باشد .
- احداث نيم طبقه در واحدهاي تجاري نواري و محله اي حداکثر به ميزان 2/1 طول مغازه مجاز است .
 4-7-1- تجاري – خدماتي مختلط
1- حداقل مساحت زمين جهت احداث مجتمع هاي تجاري 400 مترمربع ميباشد .
2- تجاري مختلط پلاکهاي مستقر در بر خيابان اصلي شهر ( خيابان 45 متري به بالا ) را در بر مي گيرد که طبقه همکف آن به واحدهاي تجاري و طبقات بالاتر آن به واحدهاي خدماتي ، اداري ،  دفاتر و مسکوني اختصاص دارد .
3- سطح اشغال در اين نوع کاربري به شرط تامين پارکينگ مورد نياز 60 درصد مساحت قطعه زمين  مي باشد .
4- تراکم پايه اين حوزه 100%  در 2  طبقه و حداکثر تا 240%  مجاز خواهد بود .
5- حداکثر عمق تجاري در اين حالت 10 متر مي باشد .
6- تمام بر پلاک هاي مستقر در خيابان اصلي شهر ( محور 45 متري ) مي تواند به صورت تجاري احداث گردد . حداقل عرض هر واحد تجاري 5/3 متر و حداکثر عمق آن ده متر مي باشد .
7- صدور پروانه به صورت مختلط تجاري – مسکوني و اداري مشروط به توافق با شهرداري مي باشد .
8- رعايت ساير خصوصيات واحدهاي تجاري که در قسمت قبل ذکر گرديد ، ضروري مي باشد .
5-7-1- ضوابط مربوط به مجتمعهاي تجاري ، سوپر ماركتها و فروشگاههاي بزرگ
<!--[if !supportLists]-->1-   <!--[endif]--> مساحت هر فروشگاه بزرگ و يا سوپر ماركت حداقل 30 متر مربع و هر مجتمع تجاري حداقل 90 مترمربع مي باشد . بازاي هر 5 واحد از مجتمع تجاري به تفكيك يك سوم زيربنا براي معابر و فضاهاي عمومي و دو سوم زيربنا براي مغازه ها مي باشد .
<!--[if !supportLists]-->2-     <!--[endif]-->در كليه واحدهاي اين بخش احداث نيم طبقه مشروط به رعايت موارد ذيل است :
<!--[if !supportLists]-->-     <!--[endif]-->صرفاً به منظور استفاده اختصاصي ( دفتر ، انبار ، محل استراحت ، رختكن و … ) جزء سطح تجاري محسوب مي گردد و حداكثر به ميزان يك دوم سطح همكف
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->حداقل ارتفاع نيم طبقه تا زير سقف 2/2 متر خواهد بود .
3- منظور نمودن تاسيسات بهداشتي اختصاصي و عمومي تفكيك شده به ميزان مقرر از سوي اداره بهداشت عمومي الزامي است .
4- در مجتمع هاي تجاري رعايت موارد زير الزامي است :
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->حداكثر زيربنا در هر طبقه ( اعم از زيرزمين ، هم كف يا بالاي همكف ) 70 درصد سطح كل زمين .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->حداقل سطح فضاي باز ( بر حسب نظر طراح ) در هر طبقه 30 درصد سطح زمين .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->حداقل مساحت واحد تجاري در اين مجتمع ها 15 مترمربع ميباشد .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->حداقل دهانه ورودي تجاري متمرکز 6 متر ميباشد .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->حداقل عرض راهرو 3 متر ميباشد .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->حداقل عرض پلكان يا راهروهاي متفرقه و سرويس 2/1 متر و حداقل چشم پله 20 سانتيمتر و ارتفاع پله حداکثر 17 سانتيمتر تعيين گردد .
5- در مجتمعهاي تجاري ( پاساژ ) حتي الامكان مي بايست از دو طريق به شبكه گذرگاههاي سواره ، پياده و از طريق دو درب خروجي دسترسي ايجاد كند .
6- در مجتمعهاي تجاري ( با حياط مركزي ) دسترسي مغازه هاي طبقه بالاتر از همكف مي بايست از طريق بالكن با عرض حداقل 5/2 متر تامين و سقف حياط مركزي مي بايست سقف آخرين طبقه در نظر گرفته شود .
7- در مجتمعهاي تجاري بازاء هر 15 مترمربع سطح كل زيربنا احداث 1 محل پاركينگ ، هر يك به مساحت 15 مترمربع در نظر گرفته شود.
8- راهرو در مجتمع هاي تجاري جزو فضاي بار و مشاعات محسوب مي شود .
9- در مجتمعهاي تجاري بازاء هر 10 واحد  مغازه اي احداث يك سرويس بهداشتي ضروري است .
10- استقرار فعاليتهائي كه بنحوي ايجاد دود ، بو ، لرزش ، سر و صدا و يا هر گونه آلودگي محيطي مي نمايد در مجتمعهاي تجاري ممنوع است .
11- در مجموعه هاي تجاري فاصله بين دو واحد مغازه اي روبروي هم نبايد كمتر از 5 متر باشد.
12- ارائه طرح مجتمعهاي تجاري به همراه پلان پارکينگ به هنگام درخواست صدور پروانه و يا بررسي موضوع در كميته فني و تاييد کارگروه شهرسازي و معماري الزامي مي باشد.
6-7-1- ضوابط مربوط به خرده فروشيها، تعميراتيها، بنگاههاي مشاوره،دوزندگيهاي كفش و لباس ، خراطيها ، آهنگريهاي سنتي ، مسگريهاي سنتي
<!--[if !supportLists]-->1-     <!--[endif]-->احداث كلية واحدهاي اين بخش تنها در مكانهاي تعيين شده مجاز است .
2- كليه مقررات مربوطه به واحدهاي بيش از 20 متر مربع در اين بخش نيز لازم الاجرا است .
3- تعميراتي ها و تعميرگاههاي اتومبيل مجاز به استفاده از پياده رو نمي باشند و اينگونه واحدهاي تجاري بايد در محوطه محصور احداث شود .
7-7-1- ضوابط مربوط به دفاتر خدماتي ، بازرگاني ، ادارات خصوصي ، شركتها و مراكز خدماتي – تفريحي و آموزشي
<!--[if !supportLists]-->1-     <!--[endif]-->احداث اين بخش از واحدهاي تجاري در بر معابر محلي ممنوع است .
<!--[if !supportLists]-->2-     <!--[endif]-->رعايت مقررات اداره بهداشت الزامي است .
3- در كليه واحدهاي اين بخش دسترسي تفكيك يافته پياده و سواره ، از دو در جداگانه ، الزامي است .
8-1- ضوابط و مقررات کاربري آموزشي
<!--[if !supportLists]-->1-     <!--[endif]-->حداقل استانداردهاي ساختماني مربوط به ضوابط وزارت آموزش و پرورش بايستي رعايت و اجرا گردد.
2- احداث حداكثر 70 متر مربع ساختمان شامل ( اتاق نگهبان ، سرويسهاي بهداشتي مربوطه براي زندگي شبانه روزي سرايدار ) در محل ورودي مجاز مي باشد .
3-احداث پيلوت در زير ساختمان اصلي جهت استفاده ( انبار ، پناهگاه ، سالن ورزش و هر نوع استفاده آموزشي ) حداكثر تا 50 درصد سطح كل زمين مجاز است .
4- احداث زيرزمين در صورت امكان در زير ساختمان اصلي يا زير پيلوت حداكثر تا 50 درصد سطح كل زمين مجاز است .
5- از نظر حفاظت و ايمني و آرامش ، بناي آموزشي بايستي در قسمتي از زمين احداث گردد كه حداقل 10 متر از لبه حريم شبكه ارتباطي فاصله داشته باشد .
6- در بر گذرهاي اصلي اراضي ، بايد زميني در طول بر زمين و به عرض حداقل 5 متر جهت توقفهاي کوتاه مدت اتومبيل مراجعين ايجاد شود . مساحت اين قطعه جز فضاي باز مرکز آموزشي محسوب مي گردد .
7- رعايت ضوابط سازمان تجهيز ، توسعه و نوسازي مدارس در ساختمانهاي آموزشي الزاميست . 
8- در واحدهاي آموزشي به ازاي هر 30 دانش آموز مي بايست يک واحد پارکينگ پيش بيني گردد .
9-1- ضوابط تفكيك در كاربري آموزشي
- سطح مورد نياز قطعات آموزشي واقع در محدوده شهر ، با توجه به تعداد دانش آموز و سطح سرانه هر گروه آموزشي ، بر اساس ضوابط و مقررات سازمان توسعه و تجهيز مدارس محاسبه مي گردد .
در بافت پر شهر حداقل حد نصاب هاي زير توصيه مي شود .
- حداقل مساحت قطعه تفكيكي جهت احداث كودكستان 750 مترمربع
- حداقل مساحت قطعه تفكيكي جهت احداث دبستان 2000 مترمربع
- حداقل مساحت قطعه تفكيكي جهت احداث مدرسه راهنمايي 2500 مترمربع
- حداقل مساحت قطعه تفكيكي جهت احداث دبيرستان 3000 مترمربع
- حداكثر سطح اشغال همكف در كودكستان و دبستان 50% مساحت زمين ، تراكم 100 درصد تا 2 طبقه
- حداكثر سطح اشغال همكف در مدرسه راهنمايي 45% مساحت زمين ، تراكم 135 درصد تا 3 طبقه
- حداكثر سطح اشغال همكف در دبيرستان 40% مساحت زمين ، تراكم 160 درصد تا 4 طبقه
- واحدهاي آموزشي كه در مراكز محلات و نواحي قرار گرفته است ، حداكثر ارتفاع نبايد از ارتفاع مجاز حوزه مسكوني مربوطه تجاوز نمايد .
10-1- ضوابط و مقررات ساختمانهاي اداري
1- کاربري اداري شامل مراکز اداري و دولتي ، مراکز اداري خصوصي و نهادهاي عمومي مي گردد که در سطح شهر و حوزه نفوذ عملکرد دارد .
2- حداقل مساحت قطعات تفکيکي اداري ، 1000 مترمربع مي باشد .
3- احداث واحدهاي اداري در اراضي مجاور معبر با عرض بيش از 14 متر مجاز مي باشد .
4- ساختمانهاي اداري – دولتي بايستي حداقل 5 متر از حريم شبكه ارتباطي فاصله داشته باشد .
5- جبهه جانبي ساختمان به منظور حفاظت و ايمني بايستي حداقل 2 متر فاصله با بناهاي مجاور داشته باشد .
6- در قسمت ورودي از گذرگاه يك قسمت نگهباني يا سرايداري به مساحت حداكثر 40 مترمربع مي بايست احداث گردد و داراي سرويسهاي لازم باشد .
7- سطح زير بنا در طبقه همكف حداكثر 50 درصد سطح كل زمين و همچنين سطح هر يك از طبقات اعم از طبقه بالاي همكف يا زيرزمين به همين مقدار است .
8- حداقل سطح فضاي باز 50 درصد سطح كل زمين است و صرفاً اختصاص به اطاق نگهباني و فضاي سبز و درختكاري دارد .
9- حداکثر سطح کل زير بناي ساختمانهاي اداري ( تراکم ساختماني ) 200 درصد و در 4 طبقه مجاز مي باشد .
10- احداث پيلوت در طبقه همكف جهت ( فضاي ورودي ، اطلاعات ، بخشهاي عمومي مراجعين ، پاركينگ يا هر منظور خاص اداري )‌ در زير ساختمان اصلي حداكثر 50 درصد سطح كل زمين مجاز مي باشد .
11- ارتفاع هر يك از طبقات اعم از زيرزمين يا بالاتر از سطح زمين بر حسب نوع استفاده بستگي به نظر طراح ساختمان با رعايت حداقل و حداكثرهاي ارتفاع مندرج در ضوابط عمومي ساختمان دارد .
12- حداقل مساحت قطعات تفكيكي براي ارگانها و ادارات دولتي يكهزار ( 1000 ) مترمربع و براي بخش خصوصي پانصد ( 500 ) مترمربع ميباشد .
13- در کاربري اداري ، به ازاي هر 50 مترمربع زيربنا ، بايد يک واحد پارکينگ در نظر گرفته شود .
14- احداث ديوار در محدوده ساختمانهاي عمومي باستثناي مدارس ممنوع بوده و در اين مورد محاسبات جهت افزايش عمق و فضاي شهري ، از نرده يا قفس با ديوارهاي مجوف استفاده گردد .
 
11-1- ضوابط تفكيك اراضي در كاربري بهداشتي – درماني :
            ضوابط و مقررات وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي و ساير سازمانهاي ذيربط در تعيين حداقل تفكيك ملاك عمل مي باشد . علاوه بر آن ضوابط ذيل توصيه مي گردد .
- حداقل مساحت قطعه تفكيكي جهت احداث بيمارستان به ازاء هر تخت 80 مترمربع
- حداقل مساحت قطعه تفكيكي جهت احداث در مركز بهداشتي – درماني شهري 5000 مترمربع
- حداقل مساحت قطعه تفكيكي جهت احداث در درمانگاه ناحيه اي 3000 مترمربع
- حداقل تفكيك جهت احداث تاسيسات زير پوشش سازمان بهزيستي ( مهد كودك ، مجتمع هاي بهزيستي ، خانه سالمندان ، مراكز مددكاري و ... بر مبناي ضوابط و مقررات آن سازمان تعيين مي گردد .
12-1- ضوابط و مقررات ساختمانهاي بهداشتي – درماني
<!--[if !supportLists]-->1-     <!--[endif]-->احداث اماكن و مراكز بهداشتي – درماني در اراضي پيشنهادي طرح با توجه به ضوابط وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي مجاز مي باشد .
<!--[if !supportLists]-->2-   <!--[endif]-->حداكثر سطح كل زيربنا در طبقه همكف در كليه ساختمانهاي درماني 50 درصد سطح كل زمين بود و همچنين سطح هر يك از طبقات نيز به همين ميزان است .
3- حداقل سطح فضاي باز ( ساخته نشده ) جهت خيابانها ، راههاي ارتباطي ساختمان ، نگهباني ، فضاي سبز و گردشگاه مراجعين 50 درصد سطح كل زمين مي باشد .
4- احداث پيلوت جهت پاركينگ خودروهاي درماني مانند آمبولانس ، قسمت اطلاعات و ساير استفاده هاي مربوط به بهداشت و درمان مجاز است .
5- تعداد طبقات و ارتفاع آنها اعم از زيرزمينها يا بالاتر از سطح زمين بر حسب مورد استفاده و عملكرد ساختمان منطبق بر مقررات و ضوابط وزارت ذيربط است .
6- از نظر حفاظت و ايمني ساختمان بايد حداقل 5 متر از حريم شبكه هاي ارتباطي مجاور زمين و گذرگاهها فاصله داشته باشد .
7- به ازاي هر 50 متر زير بنا ، يک واحد پارکينگ مي بايست پيش بيني گردد .
13-1- ضوابط و مقررات ساير حوزه ها
الف ) در طراحي و احداث ساير كاربري هاي عمومي ، فرهنگي ، مذهبي ، ورزشي و خدمات مهمانداري ، جهنگردي  و پذيرائي ( رستوران ، هتل ، مهمانپذير و … ) رعايت دستور العمل ها ، ضوابط و مقررات اعلام شده توسط مراجع ذيرط ( وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ، سازمان تربيت بدني ، سازمان حفاظت محيط زيست و … ) لازم اجرا ميباشد . لذا قبل از صدور پروانه ساخت ، طرح هر يك از كاربري هاي مزبور ميبايست مورد تائيد مرجع ذيربط واقع گردد .
ب )‌ در موارديكه مقررات و ضوابط نسبت به آن ساكت است ، مقررات ويژه سازمان مجري طرحهاي مختلف با رعايت مقررات عمومي ساختمان ملاك عمل است .
ج ) احداث ساختمان در فضاهاي سبز عمومي مانند :‌ پست نگهباني ، پست برق ، انبار ، سرويس بهداشتي عمومي ، گلخانه و تاسيسات مشابه تا 5 درصد سطح كل زمين فضاي سبز مجاز مي باشد .
د ) در اراضي فضاي باز و تفريحي عمومي سطح زير بناي مجاز  50 درصد سطح كل زمين ميباشد و تا دو طبقه مي تواند احداث گردد .
1-13-1- حوزه كاربري خدمات رفاهي
شامل : مهد كودك ، مراكز مددكاري ، بنياد هاي عام المنفعه ، كانونهاي كارآموزي ، خانه سالمندان ، شيرخوارگاه
الف ) حداكثر زيربنا در كل طبقات : 80 درصد
ب ) حداكثر سطح زيربنا در همكف : 40 درصد
ج ) بازاء هر 100 مترمربع زيربنا ، احداث يك واحد پاركينگ الزامي است .
د ) احداث پيلوت و زيرزمين جهت پاركينگ ، پناهگاه ، انبار و بايگاني اداري مجاز بوده و جزو تراكم محسوب نمي شود .
2-13-1- حوزه كاربري ورزشي
شامل : زمين بازي ، ورزشي ، استاديوم ها ، استخرها ، پارك ورزشي
الف ) سطح زيربنا در طبقه همكف اعم از فضاهاي سرپوشيده فرعي و ساختمانهاي اصلي در ورزشهاي ميداني حداكثر 25 درصد سطح زمين است .
ب ) حداقل فضاي باز شامل ورزشهاي ميداني و استخرهاي شنا ( غير سرپوشيده ) 75 درصد سطح كل زمين است .
ج ) سطح لازم جهت پاركينگ بر مبناي ظرفيت ورزشگاه بايستي در زمين مربوطه تامين گردد
د ) سطح زيربناي ساختمانهاي سالنهاي سرپوشيده و زورخانه ها مي تواند تا 60 درصد سطح كل زمين باشد .
3-13-1- حوزه كاربري اراضي پاركها و فضاي سبز
الف ) احداث هر نوع ساختمان در فضاي باز و سبز عمومي با مجموع بيش از 5 درصد از سطح كل زمين در پاركهاي شهري و 10 درصد از سطح كل پاركهاي ناحيه اي و محله اي ممنوع است .
ب ) ساختمانهاي گل خانه ، پست نگهباني ، توالت عمومي و تاسيسات آبياري از اين امر مستثني مي باشند .
ج ) تعداد پاركينگ مورد نياز در پاركهاي محله ، 25/0 پاركينگ بازاء هر 150 مترمربع زمين و در پاركهاي شهري 1 واحد پاركينگ به ازاء هر 150 مترمربع است .
4-13-1- حوزه كاربري فرهنگي
شامل : كتاب خانه ، فرهنگسرا ، موزه و مراكز پرورش فكري كودكان و نوجوانان ، سالنهاي اجتماعات
الف ) ضوابط و مقررات ساخت و ساز تراكم ساختماني با توجه به ضوابط مراجع مسئول و رعايت ضوابط فرهنگ و ارشاد اسلامي خواهد بود .
ب ) عقب نشيني ورودي اصلي به ميزان 3 متر بر گذرگاه اصلي الزامي است .
ج ) احداث حداقل يك پاركينگ به ازاء هر 100 مترمربع در اينگونه مراكز ضروري است .
5-13-1- حوزه كاربري مذهبي
شامل : مسجد ، حسينيه ، امامزاده
- حداكثر سطح زيربنا در كل طبقات 80 درصد سطح كل زمين باشد .
- حداكثر سطح زيربنا در همكف 40 درصد سطح كل زمين مي باشد .
- حداكثر تعداد طبقات مجاز در كاربري مذهبي – فرهنگي 2 طبقه مي باشد .
- رعايت عقب نشيني حداقل 4 متر از بر گذرگاه اصلي ضروري است .
- احداث بنا به ميزان بيش از 40 درصد از سطح كل زمين در طبقه همكف منوط به تصويب كميسيونهاي مربوطه خواهد بود.
- احداث حداقل يک  پاركينگ به ازاء هر 40 متر مربع زيربنا در مساجد و حسينيه ها ضروري مي باشد .
- حداقل مساحت تفكيكي جهت  احداث بناي مذهبي – فرهنگي 400 مترمربع .
- رعايت دستور العمل ، قوانين و مقررات سازمانهاي ذيربط ملاك عمل مي باشد .
6-13-1- حوزه كاربري اراضي جهانگردي - پذيرايي
شامل : هتل ها ، متل ها ، مهمانسراها ، مهمانخانه ها ، زائر سراها ، هتل آپاتمانها ، مجتمع هاي تفريحي– توريستي  عمومي و عام المنفعه ، تالارهاي پذيرايي ، سالنهاي غذاخوري
ب ) تراكم ساختماني مجاز و حد نصاب تفکيک و حداکثر سطح اشغال و تعداد طبقات  اين کاربري مطابق جدول ( شماره 4 ) ضوابط و مقررات تفکيک و چگونگي احداث بنا در اراضي با کاربري جهانگردي - پذيرايي مي باشد ، رعايت کليه مقررات وزارت ارشاد اسلامي ، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري مربوط به اين کاربري  و تائيد شهرداري الزامي است .
ج ) حداقل پاركينگ براي مجتمع هاي جهانگردي يک پاركينگ به ازاء هر 50 مترمربع زيربنا و حداقل 2 پاركينگ به ازاء هر 4 تخت در هتلهاي درجه يک و 2 واحد پاركينگ به ازاء هر 5 تخت در  ساير واحدهاي اقامتي است .
جدول شماره 4- ضوابط و مقررات تفکيک و چگونگي احداث بنا در اراضي با کاربري جهانگردي - پذيرايي
 
شرح
 
حداقل نصاب تفکيک
 
گروه بندي
حداکثر سطح اشغال
( درصد )
حداکثر تراکم ساختماني مجاز
( درصد )
حداقل تعداد طبقات
حداقل عرض گذر
 
مجتمع هاي تفريحي –توريستي
( درجه 1 و 2 )
 
 
2000
کمتر از 5000 مترمربع
40
120
3
12+
5000 هزار مترمربع تا
يک هکتار
35
175
5
14+
1 تا 4 هکتار
30
210
7
16+
4 تا 5 هکتار
25
250
10
20+
بيشتر از 5 هکتار
25
300
12
20+
واحدهاي
( درجه 2 )
رستوران و تالار پذيرائي
400
60
180
3
16+
واحدهاي پذيرايي مغازه اي
50
100
100
1
12+
 
 
 
 
 
واحدهاي اقامتي
 
هتل
( مهانخانه )
( درجه 1 و 2 )
2500
5 ستاره
30
240
8
20+
2000
4 ستاره
30
210
7
16+
1500
3 ستاره
35
210
6
14+
1000
2 ستاره
40
200
5
12+
500
1 ستاره
45
180
4
12+
 
مسافر خانه
( مهانپذير )
( درجه 2 )
1000
ممتاز
50
250
5
12+
800
درجه يک
50
200
4
12+
600
درجه دو
50
150
3
10+
500
درجه سه
50
150
3
10+
 
هتل آپارتمان
( درجه 1 و 2 )
1500
3 ستاره
40
240
6
18+
1000
2 ستاره
50
200
4
16+
500
1 ستاره
50
150
3
12+
خوابگاه ( درجه 2 )
500
50
150
3
12+
7-13-1- حوزه كاربري اراضي مربوط به تجهيزات شهري
شامل : نمايشگاهها . دفاتر خدمات پستي ، كشتارگاه ، گورستان ، پمپ بنزين و گاز  ، آتش نشاني ، پناهگاه ، آشيانه زباله ، رختشويخانه ، گرمابه ، آبريزگاههاي و حمام  عمومي
الف ) اراضي اختصاص داده شده به تجهيزات شهري در نقشه طرح هادي بر اساس سرانه هاي مصوب منعكس گرديده و اراضي فوق قابل تجزيه و تفكيك نمي باشند .
ب ) رعايت سرانه هاي مصوب طرح هادي در مورد احداث كشتارگاه ، گورستان ، آتش نشاني و ساير كاربريهاي وابسته به اين حوزه ضروري است .
8-13-1- حوزه كاربري اراضي مربوط به تاسيسات شهري
            شامل : تاسيسات و خطوط آب رساني ، برق رساني ، مخابرات ، فاضلاب ، دفع آبهاي سطحي ، خطوط تاسيسات نفت و گاز ،  لوله هاي آب خام ، قناتها ، آب انبار
الف ) هر گونه ساخت و ساز مسكوني ، تجاري و يا تاسيساتي و خدماتي در اراضي اين حوزه كه در رابطه مستقيم با كاربري مربوط به حوزه تاسيسات شهري نباشد ممنوع و در صورت ضرورت مي بايست با تصويب کارگروه شهرسازي و معماري صورت پذيرد .
ب ) اراضي كه جهت احداث تاسيسات شهري تملك و يا از طرف دولت بطور بلاعوض و يا با قيمت منطقه اي به اين امر اختصاص
 مي يابد در صورت تغيير كاربري مي بايست مجدداً به ارگان واگذار كننده زمين مسترد و در صورت نياز با تصويب کارگروه شهرسازي و معماري با كاربري جديد مجدداً واگذار گردد .
ج ) رعايت حريم مصوب تاسيسات شهر در طرحهاي توسعه شهري ضروري است .
د ) اختصاص حداكثر 50 درصد از سطح كاربريهاي اختصاص يافته به اين حوزه به كاربري فضاي سبز بلامانع است .
ح ) هنگام اخذ پروانه ساختماني ، كسب استعلام حريم تاسيسات شهري مجاور پلاك به صورت كتبي توسط متقاضي از سازمانهاي ذيربط الزامي است .
9-13-1- حوزه كاربري كارگاهها
            شامل : كارگاههاي درون شهري ، كارگاههاي كوچك توليدي و يا تعميراتي در شمار كاربريهاي قابل استقرار در اين حوزه بوده و استقرار صنايع بزرگ برون شهري و صنايع با آلودگي در اين حوزه مجاز نمي باشد . در اينجا منظور کارگاههايي نظير نجاري ، آهنگري ، تعميرات اتومبيل و غيره است که بايد بنا بر اهميت آنها در يک طرح مجموعه مکان هر گروه متجانس مشخص گردد .
14-1- مقررات طراحي معابر ، گذربندي ، ضوابط تعيين پخ و پاركينگ
1-14-1- مقررات طراحي معابر
<!--[if !supportLists]-->1-     <!--[endif]-->حداكثر طول معابر بن بست اتومبيل رو نبايستي از 200 متر تجاوز كند .
<!--[if !supportLists]-->2-   <!--[endif]-->براي كليه معابر بن بست با عرض کمتر از 12 متر و طول بيش از 50 متر پيش بيني دوربرگردان در انتهاي معبر به ابعاد 5/1 برابر عرض معبر و حداقل 12 متر براي دورزدن الزامي است.
3- شيب عرضي خيابانها به صورت گرده ماهي از محور خيابان به طرف فاضلاب آبهاي سطحي تا 2 درصد بايستي پيش بيني و اجرا شود .
4- پخي ساختمان در تقاطع خيابانها الزامي است .
5- حداقل عرض هر معبر نسبت به طول آن از جدول آن در بند 3 -30-1 قابل بررسي مي باشد .
6- شبكه جمع آوري آبهاي سطحي در كوچه ها بايستي بصورت جوي سرپوشيده يا كانيو در محور معابر باشد .
7- حداقل عرض كوچه نبايد از 6 متر كمتر باشد .
-14-1- مقررات گذربندي
            در مورد معابر گذرگاههائي كه عرض آنها در نقشه هاي طرح مشخص نشده اند ضوابط ذيل لازم الاجرا است .
1- طول گذرگاهها در فاصله مابين تقاطع آن با گذرگاههاي عريض تر و يا دوربرگردان محاسبه مي گردد .
2- گذرگاههاي با طول بيش از 200 متر نمي تواند بن بست باشد .
3- در انتهاي گذرگاههاي بن بست دوربرگردن براي دورزدن وسائط نقليه در نظر گرفته شود . عرض اين دوربرگردان ها نمي بايست از 5/1 برابر عرض گذرگاه كمتر باشد .
4- در مورد قطعاتي كه بر خيابانهاي 24 متر و بالاتر قرار دارند ، چنانچه به علل موجه پيش بيني دسترسي جداگانه مقدور نباشد و خيابانهاي مزبور فاقد خيابان دسترسي باشند ، با نظر سازمان مجري طرح اقدام مي شود .
5- فواصل تقاطع معابر اتومبيل رو در طرحهاي تفكيكي تا 12 متر نبايد از 150 متر كمتر باشد و حتي الامكان به صورت سه راه در نظر گرفته شود .
6- پهناي پياده روها بر اساس عرض خيابانهاي پيشنهادي است و در ساير موارد براي مناطق مسكوني بين 5/2 تا 5/3 متر و ديگر مناطق 3 الي 5 متر مي باشد .
3-14-1- مقررات دسترسي
            دسترسي يعني ارتباط يك قطعه زمين به معابر مجاور يا اتصال يك خيابان عريض تر يا هم عرض خود و اتصال صرفاً بصورت زير مجاز است .
1- دسترسي گذرگاهها
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->دسترسي به كوچه ها فقط از كوچه و دسترسي به خيابان جمع و پخش كننده فقط از كوچه و خيابان پخش كننده در مسافتي مابين 50 تا 75 متر
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->دسترسي به خيابان اصلي فقط از طريق خيابانهاي جمع و پخش كننده و دسترسي به جاده از خيابان اصلي زير گذر ، روگذر
2- دسترسي قطعات
دسترسي قطعات زمين به خيابانها و معابر فقط تحت شرايط زيرمجاز خواهد بود :
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->دسترسي سواره به خيابان اصلي با عرض 30 متر به بالا براي قطعات زمين در فواصل تا 250 متري مجاز است .
<!--[if !supportLists]-->-     <!--[endif]-->دسترسي به خيابان اصلي با عرض 24 متر براي قطعات زمين در فواصل تا 100 متري و نيز محوطه پاركينگهاي گروهي ، دبيرستانها و مراكز محله مجاز است .
4-14-1-ضوابط تعيين پخ :
1- پخ و پوسته مورد نياز در تقاطعهاي همسطح
            منظور از پخ در تقاطعها ميزان بريدگي گوشه هاي تقاطعهاي همسطح است . ميزان پخ بستگي به فاصله ديد و به دنبال آن نوع کنترل تقاطع دارد.      رانندگان وسيله نقليه اي که مي خواهند وارد راه متقاطع شده يا از عرض آن بگذرند بايد بتوانند از فاصله کافي وسايل نقليه در حال حرکت آن را ببينند و با ارزيابي موقعيت وسايل نقليه فرصت عبور ايمن را تشخيص دهند . فاصله ديد در محل تقاطع بستگي به نوع کنترل تقاطع ، عرض راههاي متقاطع و زاويه تقاطع دارد . وجود ميدان ديد کافي در تقاطع هاي همسطح از اهميت خاصي برخوردار مي باشد . در تقاطع ها رانندگان وسايل نقليه اي که مي خواهند از مسير فرعي به خيابان اصلي وارد شوند يا از عرض آن بگذرند بايد بتوانند از فاصله مناسب وسايل نقليه اي را که در خيابان اصلي در حال حرکت هستند ببينند و با ارزيابي موقعيت اين وسايل فرصت عبور ايمن را تشخيص داده و از بروز تصادف در تقاطع جلوگيري نمايند .
            تامين ميدان ديد در تقاطع با دور کردن يا از بين بردن موانع ديد راننده انجام مي شود . به محدوده اي از تقاطع که بايد عاري از موانع ديد باشد مثلث ديد گفته مي شود.
            بدين ترتب از نظر هندسي مثلث ديد مثلثي است که يک ضلع آن چشم راننده را به وسيله نقليه اي که احتمال برخورد با آن دارد وصل مي کند و دو ضلع ديگر آن در امتداد ورودي هاي اصلي و فرعي تقاطع قرار دارند .
            يکي از فاکتورهاي مهم ديگر در تامين ميدان ديد ورود نوع کنترل تقاطع مي باشد که معمولاً به چهار دسته زير تقسيم مي شوند :
الف : تقاطع هايي که با هيچ يک از علائم راهنمايي و رانندگي کنترل نمي شوند .
ب : تقاطع هايي که با تابلوي رعايت حق تقدم کنترل مي شوند .
ج : تقاطع هايي که با تابلوي ايست کنترل مي شوند .
د : تقاطع هايي که با چراغ راهنمايي کنترل مي شوند .
            با در نظر گرفتن مطالب فوق براي تعيين طول پخ در تقاطع هاي درون شهري تقاطع هاي شبکه طرح هادي به دو دسته ( تقاطع هاي ويژه و تقاطع هاي معمولي ) تقسيم و چگونگي نحوه اجراي پخ به شرح ذيل است .
2- تقاطع هاي ويژه            
            تقاطع هايي هستند که حداقل طول پخي در آنها در نقشه شبکه معابر پيشنهادي مشخص شده است . لذا مقادير پيشنهادي در جدول بر اين تقاطع ها مترتب نمي باشد .
3- تقاطع هاي معمولي
            تقاطع هايي هستند که حداقل طول پخي در آنها با استفاده از جداول پيشنهادي و ضوابط زير تعيين مي گردد :
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->ميزان پخي براي تقاطع ها با زواياي 50 تا 80 و 80 تا 110 و بيش از 110 در جداول زير بر اساس عرض گذرگاههاي متقاطع نشان داده شده است .
جدول شماره 5- تعيين ميزان حداقل وتر مثلث ديد ( پخ ) براي زواياي تقاطع بين 50 تا 80 درجه در بافتهاي پر و خالي
45-40
9/39-35
9/34-30
9/29-25
9/24-20
9/19-15
9/14-10
5/9-5
عرض گذر
7
7
7
7
7
6
5
4
5/9-5
10
10
9
5/8
8
7
6
5
9/14-10
14
13
5/11
5/10
5/9
8
7
6
9/19-15
17
16
14
12
11
5/9
8
7
9/24-20
21
19
17
13
12
5/10
5/8
7
9/29-25
25
22
19
17
14
5/11
9
7
9/34-30
29
25
22
19
16
13
10
7
9/39-35
32
29
25
21
17
14
10
7
45-40
 
جدول شماره 6- تعيين ميزان حداقل وتر مثلث ديد ( پخ براي زواياي تقاطع بين 80 تا 110 در بافتهاي پر و خالي
45-40
9/39-35
9/34-30
9/29-25
9/24-20
9/19-15
9/14-10
5/9-5
عرض گذر
6
6
6
6
6
5
4
5/3
5/9-5
9
9
8
5/7
7
6
5
4
9/14-10
13
12
11
9
8
7
6
5
9/19-15
16
14
12
10
9
8
7
6
9/24-20
20
17
14
12
10
9
5/7
6
9/29-25
24
20
17
14
12
11
8
6
9/34-30
27
24
20
17
14
12
9
6
9/39-35
30
27
24
20
16
13
9
6
45-40
جدول شماره 7- تعيين ميزان حداقل وتر مثلث ديد ( پخ ) براي تقاطع با زواياي بيش از 110 درجه در بافتهاي پر و خالي
45-40
9/39-35
9/34-30
9/29-25
9/24-20
9/19-15
9/14-10
5/9-5
عرض گذر
6
6
6
5/5
5
4
5/3
3
5/9-5
8
8
7
6
5/5
5
4
5/3
9/14-10
11
10
9
7
6
5/5
5
4
9/19-15
14
12
10
5/8
7
6
5/5
5
9/24-20
16
14
12
10
5/8
7
6
5/5
9/29-25
17
16
14
12
10
9
7
6
9/34-30
22
19
16
14
12
10
8
6
9/39-35
25
22
18
16
14
11
8
6
45-40
 
- در تقاطع هايي که ميدان طراحي مي شوند طول پخي از جدول فوق مستثني و بر اساس ظرفيت حجم گردش و طرح اجرايي ميادين مورد عمل قرار خواهد گرفت .
- در تقاطع هاي معمولي با چهار نبش چنانچه پخي سه نبش آن بر اساس ضوابط طرح مصوب قبلي با پروانه ساخت ايجاد شده باشد پخي نبش چهارم مي تواند برابر طول پخي گوشه مقابل اجرا گردد .
در تقاطعها اضلاع پخي بصورت مساوي بر اساس رابطه رياضي ذيل :
محاسبه مي شود که در آن :
ضلع پخي = a                                                                  
زاويه داخلي تقاطع = ?
طول پخي بر اساس جدول = L
- در اضافه اشکوب در صورتيکه از نظر سازه اي مشکلي براي تامين طول پخي با ضوابط جديد وجود نداشته باشد ، رعايت پخي جديد الزامي است . تشخيص مشکل سازه اي به عهده دفتر نمايندگي نظام مهندسي است .
- براي تقاطع هاي با زاويه کمتر از 50 درجه مقدار پخي بايد توسط يک کارشناس ترافيکي ذيصلاح طراحي و به تاييد كارگروه شهرسازي و معماري برسد .
- پخ دو کوچه که هيچ يک از آنها طبق ضوابط شهرسازي ماشين رو نيستند به طول ثابت 5/1 متر تعيين مي گردد .
- پخ دور برگردانها در انتهاي کوچه هاي بن بست به طول 5/1 متر تعيين مي شود .
- پخ هاي واقع در محل تقاطع گذرها که داراي طرح اجرايي بوده و طرح مذکور در مرجع مربوط به رسيدگي طرحها مورد تاييد قرار گرفته است ملاک عمل خواهد بود .
- چنانچه تعيين پخ به دليل تداخل پخ ها و يا اختلاف ارتفاع دو گذر يا دليل منطقي ديگر با استفاده از جداول مذکور مقدور نباشد مقدار پخ بايد توسط يک کارشناس ترافيکي ذيصلاح طراحي و به تاييد  كارگروه شهرسازي و معماري رسد .
5-14-1- ضوابط و مقررات پاركينگ
1- ضوابط و مقررات عمومي ايجاد پارکينگ
            مدت زماني که هر اتومبيل نياز به استفاده از پارکينگ دارد به مراتب بيشتر از زماني است که وسيله در حال حرکت مي باشد . عدم پيش بيني فضاي لازم و کافي وسايل نقليه در مواقعي که از آنها استفاده نمي شود از معضلات شهرها بخصوص شهرهاي بزرگ است . اختصاص دادن قسمتي از عرض خيابان به پارکينگ ( پارکينگ حاشيه اي ) اساساً استفاده درستي از سطح خيابان هاي شهري نيست و سطح خيابانها که براي عبور وسايل نقليه مورد استفاده قرار مي گيرد به وسيله توقف و پارک وسايل نقليه اشغال و از ظرفيت خيابانها کاسته خواهد شد .
پارکينگ ها معمولاً به دو دسته زير تقسيم بندي مي شوند :
الف : پارکينگ هاي خصوصي و جمعي
            پارکينگ هاي خصوصي و جمعي معمولاً توسط اشخاص ساخته و براي استفاده ساکنين در آن واحد يا مجتمع يا براي مراجعين و مهمانان مي باشد و کنترل آن توسط خود مالک يا مالکين صورت گرفته و عموم حق استفاده از آن را ندارند . پارکينگ پاساژها ، ادارات و حتي فروشگاهها و بانکها و ... از اين نوع ( جمعي ) مي باشند .
ب : پارکينگ عمومي
            پارکينگ هاي عمومي معمولاً به پارکينگ هاي اطلاق مي شود که توسط شهرداري يا توسط اشخاص حقيقي و حقوقي براي استفاده عموم ساخته شده که معمولاً اين نوع پارکينگ ها در قسمت هاي مرکزي شهر بيشتر مورد نياز است .
2- ضوابط و مقررات پارکينگ خصوصي و جمعي
            از تاريخ تصويب طرح هادي صدور پروانه جهت  احداث ساختمان جديد و يا افزايش واحد زير بناي ساختمانهاي موجود موکول به پيش بيني حداقل تعداد محلهاي لازم پارکينگ بر اساس ضوابط طرح خواهد بود .
3- محل پارکينگ :
محل پارکينگ مورد نياز به صورت ذيل تامين شود :
الف : استفاده از حياط ( فضاي باز ) براي ساختمانهاي تک واحدي بصورت پارکينگ روباز .
تبصره 1- در ساختمان هاي تک واحدي در صورتيکه از حياط بعنوان يک پارکينگ استفاده شود سطح پارکينگ جزء فضاي باز محسوب مي شود .
ب : استفاده از فضاي پيلوت در محدوده سطح اشغال ( همکف يا طبقات ) و يا زيرزمين در کل عرصه ( با رعايت فاصله يک متر از اضلاع عرصه به استثناي پهنه زير سطح اشغال ) بصورت پارکينگ مسقف .
ج : محلهاي لازم پارکينگ براي مجتمع هاي آپارتماني و کاربريهاي مختلف تجاري- مسکوني ، تجاري ، اداري و کاربريهاي عمومي مي تواند در زمين ديگري با هماهنگي  شهرداري پيش بيني و با تصويب كارگروه شهرسازي و معماري تامين گردد .
تبصره 1 – حداکثر فاصله پارکينگ تا مجتمع هاي آپارتماني 75 متر ، کاربريهاي تجاري محله اي و نواري ، مختلط تجاري - مسکوني 100 متر ، تجاري شهري و اداري 150 متر و کاربريهاي عمومي 200 متر مي اشد .
تبصره 2- در صورتيکه پارکينگ در زمين ديگري پيش بيني گردد ، كاربري  اين زمين پاركينگ و قابل خريد و فروش نخواهد بود مگر همراه با زمين و ساختمان مربوط به آن و اين مطلب مي بايست درمتن سند مالکيت زمين و پروانه ساختمان  مورد استفاده پارکينگ درج شود .
4- تعداد پارکينگ :
            نحوه محاسبه پارکينگ هاي مورد نياز در كاربريهاي مختلف  به شرح جدول ذيل مي باشد :
جدول شماره 8- پارکينگهاي مورد نياز براي کاربريهاي مختلف
کاربري
توضيح
پارکينگ مورد نياز ( واحد )
مسکوني
کمتر يا مساوي 125 مترمربع زيربنا
1
بيش از 125 مترمربع زيربنا
2
تجاري
تا 17.5 مترمربع زيربناي تجاري بدون احتساب نيم طبقه
1
بيش از 17.5 مترمربع زيربنا به ازاي هر يک تا 25 مترمربع زيربناي مازاد
1
واحدهاي آپارتماني به ازاي هر واحد مسكوني
1
واحدهاي آپارتماني- تجاري براي هر يک واحد مسكوني و هر واحد تجاري
1
پاساژها ، به ازاي هر واحد مغازه اي
1
پاساژها ، مغازه هاي بيش از 20 مترمربع به ازاي هر يک تا 20 مترمربع
1
پاساژها ، به ازاي هر 5 مغازه يک واحد پارکينگ اضافي براي مراجعين
1
اداري و نهادها
به ازاي هر 50 مترمربع زيربناي کل
1
بهداشتي و درماني
مراکز بهداشت به ازاي هر 70 متر مربع زيربناي کل
1
کلينيک ها به ازاي هر 40 مترمربع زيربناي کل
1
مطب اطباء به ازاي هر مطب
2
گرمابه
به ازاي هر 4 نمره خصوصي
1
به ازاي هر 30 مترمربع زيرناي گرمابه عمومي
1
بيمارستانها
به ازاي هر اطاق يک تختي
1
به ازاي هر اطاق دو تختي
5/1
اطاق عمومي
5/0
آموزشي
مهد کودک و کودکستان براي هر 10 کودک
1
دبستان و راهنمايي به ازاي هر کلاس
5/1
هنرستانها و مراکز پيش دانشگاهي به ازاي هر کلاس
2
مراکز آموزش عالي ، اسنتيوتوها و دانشکده ها به ازاي هر 50 مترمربع زيربناي کل
1
ورزشي
باشگاه براي هر 50 مترمربع زيربناي کل
1
سالن ورزشي بدون تماشاچي براي هر 80 مترمربع سطح سالن
1
سالن ورزشي با تماشاچي علاوه بر سطر قبلي براي هر 15 صندلي تماشاچي
1
استخر ، براي هر 3 رختکن
1
استاديوم ورزشي با تماشاچي براي هر 250 مترمربع سطح ورزشگاه
1
رفاهي – پذيرايي و جهانگردي
رستوارن ها براي هر 30 مترمربع زيربناي کل
1
هتل دو و سه ستاره براي هر سه اتاق
1
هتل چهار و پنج ستاره براي هر دو اتاق
1
خوابگاههاي دانشجويي هر سه اتاق
1
پارک تجهيز شده
پارک محله اي براي هر 600 مترمربع زمين
1
پارک ناحيه اي براي هر 300 مترمربع زمين
1
پارک شهري براي هر 250 مترمربع زمين
1
شهربازي براي هر 150 مترمربع زمين
1
فرهنگي
کتابخانه ، موزه براي هر 70 مترمربع زيربناي کل
1
سينما براي هر 8 صندلي
1
تالار اجتماعات براي هر 80 مترمربع کل زيربناي کل
1
 
باشگاههاي اجتماعي براي هر 50 مترمربع کل زيربناي کل
1
مذهبي
مسجد ، حسينيه ، امامزاده براي هر 50 مترمربع زيربناي کل
1
مصلي براي هر 300 متر مربع زيربناي کل
1
تاسيسات صنعتي
کارگاهها و کارخانجات براي هر 100 مترمربع زيربناي کل
1
انبارها ، نمايشگاهها براي هر 150 مترمربع زيربناي کل
1
 
5- مساحت پارکينگ :
يک – براي ساختمانهاي تک واحدي در نظر گرفتن يک واحد به ابعاد 3*5 متر براي پارکينگ کفايت مي کند .
دو – حداقل مساحت لازم براي هر پارکينگ براي ساختمانهاي بيشتر از يک واحد به روش زير قابل محاسبه است :
            حداقل فضاي لازم براي هر اتومبيل مستقلاً به ابعاد 5/2 * 5 متر به انضمام فاصله مناسب جهت مسير حرکت لازم است . در اين حالت به هنگام دريافت پروانه ارايه پلان جانمايي اتومبيلها و نحوه دسترسي ( محلهاي ورود ، خروج و توقف ) آنها به همراه نقشه هاي ساختماني الزامي است .
جدول شماره 9- عرضهاي پيشنهادي براي راهروهاي اصلي پارکينگها
زاويه قرارگيري ترافيک ( درجه )
عرض راهرو ( متر )
جهت
45
3
يک طرفه
60
4
يک طرفه
75
75/5
يک طرفه
90
6
دو طرفه
 
تبصره 1 : در مجتمع هايي که داراي کمتر از 20 واحد پارکينگ در هر طبقه هستند عرض راهرو براي زاويه قرارگيري 75 و 90 درجه مي تواند يک متر کمتر از مقادير پيشنهادي در جدول فوق الذکر باشد .
تبصره 2 : در صورتيکه در نقشه جانمايي پارکينگ ارائه شده بين ستونها ديوار يا مانعي وجود نداشته و ستونها در طرفين درب ماشين قرار نگيرند فاصله آکس تا آکس ستونها مي تواند مورد محاسبه قرار گيرد در صورتيکه بعد ستون در جهت عمود بر ماشين بيش از 40 سانتي متر نباشد براي ستونهاي با بعد بيش از 40 سانتي متر ، بعد 40 سانتي متر ملاک عمل است .
جدول شماره 10- اندازه جاپارک در پارکينگ هاي مختلف
توضيحات
علامت اختصاري
 
زاويه قرارگيري درجه
 
90
75
60
45
عرض به موازات راهرو
A
حداقل
4/2
48/2
77/2
39/3
مطلوب
5/2
59/2
89/2
54/3
طول
B
حداقل
8/4
46/5
18/6
20/7
مطلوب
5
66/5
44/6
50/7
عمق
C
حداقل
8/4
26/5
36/5
09/5
مطلوب
5
48/5
58/5
30/5
عرض راهرو
D
حداقل
6
75/5
4
3
مطلوب
6
75/5
4
3
عمق جاي پارک وسط
E
حداقل
8/4
95/4
76/4
24/4
مطلوب
5
15/5
96/4
42/4
عرض تيپ کنار ديوار پارکينگ
F
حداقل
6/15
96/15
12/14
33/12
مطلوب
16
38/16
56/14
72/12
عرض تيپ وسط پارکينگ وسط
G
حداقل
6/15
64/15
52/13
48/11
مطلوب
16
05/16
92/13
48/11
عرض تيپ پارکينگ کنار جدول
H
حداقل
85/14
21/15
42/13
73/11
مطلوب
25/15
63/15
84/13
12/12
پيش آمدي جلو
I
حداقل
75/0
75/0
7/0
60/0
مطلوب
75/0
75/0
7/0
60/0
-
J
حداقل
0
17/0
69/0
70/1
مطلوب
0
17/0
72/0
77/1
عقب نشيني
K
حداقل
0
24/1
4/2
39/3
مطلوب
0
29/1
5/2
54/3
عرض راهروي متقاطع ( يک طرف )
L
حداقل
5/3
5/3
5/3
5/3
مطلوب
5/3
5/3
5/3
5/3
عرض راهروي متقاطع ( دو طرفه )
L
حداقل
6
6
6
6
مطلوب
6
6
6
6
 
6- شرايط خاص
- در ساختمانهايي که بيش از يک نوع استفاده به عمل مي آيد مانند ساختمانهايي که طبقات بالاي آنها مسکوني و طبقه همکف تجاري است مي بايست تعداد محلهاي پارکينگ لازم بر اساس ضوابط مربوط به هر کاربري محاسبه و به صورت مجموعه احداث شود .
- مجتمعهاي مسکوني يا تجاري و يا موسسات مختلف مي توانند احتياجات پارکينگ خود را از طريق احداث يک پارکينگ دسته جمعي توسط مالكين و يا متقاضي برطرف نمايند .
- در صورتيکه پس از محاسبه پارکينگ عدد اعشاري بدست آمد ، عدد صحيح بزرگتر ملاک عمل قرار مي گيرد .
- در مورد فعاليتهايي که ميزان پارکينگ آن ذکر نشده ، سازمان مجري طرح مي بايست بر اساس احتياجات تعداد پارکينگ مورد لزوم را جهت            تصميم گيري به كارگروه شهرسازي و معماري اعلام نمايد .
7- ضوابط حذف پارکينگ و پرداخت عوارض
- حداقل تعداد پاركينگ
     براي هر واحد مسكوني معمولي ، يك پاركينگ به مساحت 25 مترمربع ( شامل محل پارك و حركت ) و در سطح پايين درآمدي ( واحدهاي كمتر از 75 مترمربع ) براي هر 3 واحد مسكوني  دو واحد پاركينگ كفايت دارد و به ترتيب در زيرزمين و پيلوت و براي واحدهاي تك واحدي در فضاي باز ) ، طراحي شود . در صورتي كه به علت مشخصات مساحت قطعه و يا ساير مواردي كه به پلاك مسكوني و ساختمان   آن مرتبط است ، رعايت موارد فوق امكان‌پذير نباشد ، بايستي به استناد بخشنامه 34/3/1/2331 مورخ 7/2/71 وزارت كشور ، عوارض حق پاركينگ به شهرداري پرداخت شود . شهرداري بايد با توجه به نيازمنديهاي محلي ، از محل دريافت عوارض كسر پاركينگ ، نسبت به تأمين پاركينگ عمومي اقدام نمايد .                                                                                    
<!--[if !supportLists]-->-     <!--[endif]-->حداقل سطح پاركينگ براي هر واحد 15مترمربع محاسبه مي‌شود . براي فضاي پاركينگ بيش از يك واحد بايستي هر واحد دسترسي كامل داشته باشد و عرض دسترسي به مكان پاركينگ حداقل بايستي 5 متر باشد ( به شرط دسترسي مناسب راه عبوري ، حداقل سطح پاركينگ 25 مترمربع مي‌باشد ) .
- مساحت براي هر واحد پاركينگ 15 مترمربع است ( در فضاي باز اين ميزان 15 مترمربع محاسبه مي گردد كه از سطح اشغال در طبقه همكف كسر مي گردد . )
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->حداكثر ارتفاع مفيد پيلوتي 40/2 متر تعيين مي‌شود .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->سطوح پاركينگ در زيرزمين جزء مساحت زيربنا محسوب نخواهد شد .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->پيش بيني راه ورودي به پاركينگ از فضاي باز ساختمان بلامانع بوده و اين راه جزء فضاي پاركينگ محسوب نمي گردد
<!--[if !supportLists]-->-     <!--[endif]-->يك ورودي با عرض حداقل 5/3 متر براي پاركينگ بايد در نظر گرفته شود ، ولي چنانچه عرض قطعه از 30متر بيشتر باشد ، ايجاد ورودي‌هاي بيشتر با فاصله حداقل30 متر از يكديگر براي پاركينگ مجاز است .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->ارتفاع پاركينگ در قسمت ورودي آن نبايد از 190 سانتي‌متر كمتر باشد .
<!--[if !supportLists]-->-     <!--[endif]-->نقشه استقرار خودروها درپاركينگ ، به نحوي كه امكان مانور هر خودرو به صورت مستقل ميسر باشد ، بايستي در هنگام درخواست صدور پروانه همراه ساير نقشه‌ها در كاربري مسكوني و غيرمسكوني و متناسب با تعداد واحدهاي طراحي شده  ارائـه شود.
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->در صورت عدم تامين پاركينگ مورد نياز ، بايد از تعداد واحدهاي پيشنهادي كسر گردد.
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->جهت محاسبه عوارض پاركينگ ، سطح يك واحد پاركينگ 25 متر مربع در نظر گرفته مي شود.             .
تعرفه عوارض حذف پاركينگ
ذيلاً مصوبات مربوطه آورده مي‌شود :
       با اجراي اين مصوبه هر نوع مصوبه وصول عوارض مشابه لغو و بالا اثر مي‌باشد .
مصوبه شماره 1603/12/2/7 رئـيس محترم جمهور پيرامون تعرفه عوارض حذف پاركينگ خطاب به وزير محترم كشور
      نامه شماره 34/3/1/2331 – 7/2/71 و ضمائـم آن موضوع تعرفه عوارض حذف پاركينگ به استحضار مقام‌ محترم رياست‌ جمهوري رسيد . به پيوست يك‌ نسخه متضمن‌ موافقت ‌معظم‌له ارسال‌‌ مي‌گردد .
 
نامه شماره 34/3/1/2331 – 7/2/71 وزير محترم كشور به رئـيس محترم جمهور موضوع پيشنهاد تعرفه عوارض حذف پاركينگ
      در اجراي بند « الف » ماده 43 قانون وصول برخي از درآمدهاي دولت و مصرف آن در موارد معين ، تعرفه حذف پاركينگ كه عوارض مربوط به آن در جلسه مورخ 18/1/71 كميسيون تأمين درآمد و كسري بودجه شهرداريها به تأييد اعضاي شركت‌كننده در جلسه رسيده به شرح زير پيشنهاد مي‌شود :
تعرفه عوارض حذف پاركينگ
   عوارض‌ موضوع اين تعرفه به هنگام صدور پروانه احداث ساختمان در مناطقي كه به شرح ‌ذيل :
<!--[if !supportLists]-->1-     <!--[endif]-->ساختمان در بر خيابانهاي سريع‌السير به عرض 45 متر و بيشتر قرار داشته و دسترسي به محل اتومبيل رو نداشته باشد .
<!--[if !supportLists]-->2-     <!--[endif]-->ساختمان در فاصله يكصد متري تقاطع خيابانهاي به عرض 20 متر و بيشتر واقع شده و دسترسي به محل اتومبيل رو نداشته باشد .
<!--[if !supportLists]-->3-     <!--[endif]-->ساختمان در محلي قرار گرفته باشد كه ورود به پاركينگ مستلزم قطع درختهاي كهن باشد كه شهرداري اجازه قطع آنها را نداده است .
<!--[if !supportLists]-->4-     <!--[endif]-->ساختمان دربر معبري قرارگرفته باشد كه به علت عرض كم كوچه ، امكان عبور اتومبيل نباشد .
<!--[if !supportLists]-->5-   <!--[endif]-->در صورتيكه وضع و فرم زمين زير ساختمان به صورتي باشد كه از نظر فني نتوان در سطح طبقات احداث پاركينگ نمود و امكان تأمين پاركينگ در ساختمانها (اعم از مسكوني ، تجاري ، اداري ، صنعتي ) وجود نداشته باشد به ازاي هر مترمربع فضاي حذف شده پاركينگ ( مطابق طرح تفصيلي و هادي و در شهرهايي كه فاقد طرح باشند هر واحد پاركينگ براي واحدهاي مسكوني و تجاري 25 مترمربع محاسبه خواهد شد ) عوارض معادل 3 برابر ارزش معاملاتي ساختمان موضوع ماده 64 قانون مالياتهاي مستقيم مشروط بر آنكه از 3/1 ارزش روز ساختمان براي هر مترمربع تجاوز نكند ، تعلق خواهد گرفت .
تبصره 1 : تعيين ضوابط تشخيص شيب زياد زمين براي حذف پاركينگ در صلاحيت كارگروه شهرسازي و معماري مي‌باشد .
تبصره 2 : در ساختمانهاي اداري كه كليه سطوح آن اعم از سطح و طبقات مربوط به يك واحد اداري باشد و همچنين در ساختمانهاي صنعتي (در شهرهايي كه فاقد طرح تفصيلي و هادي است ) ميزان پاركينگ مورد نياز طبق نظر كارگروه شهرسازي و معماري و بر حسب مورد خواهد شد .
تبصره 3 : شهرداري موظف است وجوه دريافتي بابت عوارض حذف پاركينگ را منحصراً جهت احداث پاركينگهاي عمومي در قالب بودجه مصوب ساليانه و با تصويب شوراي اسلامي شهر به مصرف مي رساند .تبصره 4 : در مجموعه‌هاي مسكوني ، تجاري و . . . كه طبق ضوابط شهرسازي مربوطه واحدهاي پاركينگ گروهي با هزينه مالكين ساختمان پيش‌بيني و احداث مي‌گردد . عوارض حذف پاركينگ اخذ نمي‌شود .
5- مساحت لازم براي هر واحد پاركينگ گروهي و يا عمومي 15 مترمربع است ( در فضاي باز اين ميزان 15 مترمربع محاسبه مي گردد كه از سطح اشغال در طبقه همكف كسر مي گردد . )
6- براي گردش 90 درجه حداقل عرض اتومبيل رو 5 متر و براي گردشگاههاي 60 ، 45 . 30 درجه 8/3 متر تعيين مي گردد .
7- محدودة پاركينگهاي عمومي بوسيله نرده كوتاه يا گياهان زينتي از گذرگاههاي عمومي مجزا مي گردد .
8- در صورتي که مالک بخواهد پارکينگ را در فضاي باز تامين نمايد به ازاي هر 15 متر مربع بناي ساخته شده کمتر ، يک پارکينگ پذيرفته مي شود.
9- رعايت شعاع گردش در صورت وجود مزاحمت پارکينگهاي براي هر جهت خروج مستقل الزامي است.
دو – در صورتيکه شرايط فوق حاکم و امکان تامين پارکينگ وجود نداشته باشد و کسري پارکينگ توسط شهرداري تائيد شود موضوع بايد به تائيد كارگروه شهرسازي و معماري برسد .
سه – اگر تعداد کسري پارکينگ براي يک پلاک بيش از 5 واحد باشد تامين پارکينگ در مکان ديگري با رعايت ضوابط فاصله ضروري است .
8- ابعاد جاپارک و عرض راهروها و نحوه دسترسي پارکينگ
            در نقشه هاي معماري ارايه شده ، طرح پارکينگ شامل محلهاي ورود ، خروج و توقف آنها بوده و مي بايست به همراه نقشه هاي ساختماني با رعايت ملاحظات زير ارايه گردد .
- عرض راهروها و اندازه چاپارک با توجه به زواياي قرارگيري مطابق جداول مربوطه مي باشد .
- حداقل عرض رمپ جهت دسترسي به پارکينگ براي حداکثر 25 دستگاه اتومبيل 5/3 متر و از 25 دستگاه به بالا 5 متر يا با ورودي و خروجي هاي مجزا تعيين مي گردد .
- حداکثر شيب رمپ 15 درصد تعيين مي گردد که شروع آن مي بايست در حريم ملک باشد .
- ارتفاع سقف رمپ حداقل 9/1 متر مي باشد .
- در هر قطعه زمين که ساختماني در آن احداث و يا ساختمان موجود توسعه يابد و استفاده از ساختمان مذکور مستلزم بارگيري و باراندازي کالا باشد مي بايست حداقل يک محل توقف وسيله نقليه باري به اين منظور در داخل پلاک در نظر گرفته شود . بطوريکه توقف وسيله نقليه و عمليات بارگيري و باراندازي هيچ يک در مسير گذرگاه عمومي و يا فضاي باز مربوط به ساختمان صورت نگيرد .
9- ضوابط و مقررات پارکينگ عمومي
            در توسعه هاي جديد شهري و بازسازي بافتهاي قديمي پارکينگ عمومي بعنوان يکي از عناصر اصلي طرح ريزي شهري بايد در نظر گرفته شود  لذا در اين قسمت به شرايط و ضوابط پارکينگ عمومي مي پردازيم . -  انتخاب محل مناسب براي پارکينگهاي عمومي
            توجه شود که محل احداث پارکينگهاي عمومي به کاربريهايي که مراجعين آنها توقف کوتاهتري دارند ( نظير بانک و داروخانه و ...) نزديکتر باشد و براي توقفهاي متوسط و بلند مدت با توجه به نوع کاربريها نظير ورزشگاهها ، بيمارستانها و ... مي توان مسير پياده روي بيشتري را در نظر گرفت .براي اتصال پارکينگ به شبکه گذرگاهها توجه به عوامل زير ضروري است :
<!--[if !supportLists]-->1-     <!--[endif]-->گردش ترافيک در داخل پارکينگ هم جهت با گردش ترافيک در خيابانهاي اطراف باشد .
<!--[if !supportLists]-->2-     <!--[endif]-->عدم تداخل با ترافيک در تقاطعها در زمان چراغ قرمز
<!--[if !supportLists]-->3-     <!--[endif]-->عدم تداخل با ممنوعيت گردش ها
<!--[if !supportLists]-->4-     <!--[endif]-->بررسي اثرات ترافيک شبکه مخصوصاً تقاطعهاي اطراف
- راه ورودي و خروجي پارکينگ
الف : عرض راه ورودي پارکينگ همراه با نصب علائم هشدار دهنده به عابرين پياده در مواردي که مسير پياده را قطع مي نمايد نمي بايست از 9 متر تجاوز نمايد .
ب : در مواقعي که پارکينگ داراي ورودي و خروجي مجاور يکديگر مي باشد ، راههاي ورودي و خروجي مي بايست بوسيله يک جدول جداکننده ، حداقل با عرض 3 متر از يکديگر جدا شوند .
ج : فاصله محلهاي ورودي و خروجي از تقاطعهاي سواره رو با عملکرد غير محلي حداقل 50 متر خواهد بود .
- نحوه قراردادن محل پارکها در پارکينگهاي عمومي
در انتخاب محل و نوع جاي پارک توجه به اصول زير ضروري است :
<!--[if !supportLists]-->1-     <!--[endif]-->راهروهاي اصلي در امتداد طول پارکينگ قرار گيرد .
<!--[if !supportLists]-->2-     <!--[endif]-->نقاط تقاطع راهروها با يکديگر حداقل باشد .
<!--[if !supportLists]-->3-     <!--[endif]-->براي جلوگيري از سبقت اتومبيلها ، طول مستقيم کمتر از 70 متر و فاصله گرده ماهي ها کمتر از 30 متر باشد .
<!--[if !supportLists]-->4-     <!--[endif]-->سطوحي که براي پارکينگ نبايد مورد استفاده قرار گيرد با خط کش و سکو مشخص گردد . ( جلوگيري از پارک غير مجاز )
<!--[if !supportLists]-->5-     <!--[endif]-->در راهروهاي يک طرفه اگر جهت گردش داخلي بر خلاف جهت حرکت عقربه هاي ساعت باشد رانندگان ديد بهتري دارند .
<!--[if !supportLists]-->6-     <!--[endif]-->جريان ترافيک در راهرو و جاپارکهاي مايل يک طرفه باشد .
<!--[if !supportLists]-->7-     <!--[endif]-->زاويه پارکينگ مايل از 45 درجه کمتر نباشد .
<!--[if !supportLists]-->8-     <!--[endif]-->از نظر تخليه آبهاي سطحي سطح پارکينگ شيبي معادل يک يا دو درصد داشته باشد .
- محوطه سازي پارکينگ
            حدود پارکينگ عمومي مي بايست بوسيله نرده ، ديوار ، گياهان و يا فضاي باز و سبز از بر گذرگاههاي عمومي به قسمي جدا شود که توقف وسيله نقليه به هيچ وجه موجب خارج شدن قسمتي از بدنه اتومبيل از مالکيت زمين پارکينگ نشود و علاوه بر اين در کف پارکينگ مي بايست جدولهاي کوتاه و برجسته اي پيش بيني شود که راننده به هنگام توقف کردن وسيله نقليه ضمن برخورد چرخها با اين موانع متوجه وضعيت استقرار وسيله نقليه در محل توقف شود . کف پارکينگ مي بايست کف سازي شده و موقعيت نگهباني جهت کاهش تراکم و توقف در محلهاي ورودي مي بايست با فاصله از در ورودي در نظر گرفته شود .
- پارکينگ معلولين جسمي
            در کليه پارکينگهاي عمومي بايد تعدادي جاي پارک که در جدول زير تعيين گرديده براي استفاده معلولين جسمي در نظر گرفت .
جدول شماره 11- حداقل تعداد جاپارکها براي معلولين جسمي در پارکينگهاي عمومي
تعداد کل جاپارک
حداقل تعداد جاپارک براي معلولين جسمي
مطلوب
مطلق
1 تا 25
1
-
26 تا 50
2
1
51 تا 100
3
2
بيش از 100
2 درصد کل جاپارکها
2 درصد کل جاپارکها
 
نکات زير در طراحي پارکينگ معلولين جسمي مي بايست رعايت گردد :
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->بايد محل جاپارکهاي مخصوص معلولين جسمي با علامت استاندارد مشخص شود .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->فاصله واقع بين جاپارکهاي معلولين جسمي بايد با خط کشي مشخص شود .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->معلولين جسمي نبايد ناچار شود در مسير خود به طرف بناي موردنظر راهروها را قطع کنند .
15-1- ضوابط عبور و مرور معلولين جسمي و حركتي
      در كليه پياده‎روها و وروديهاي ساختمانهاي عمومي رعايت ضوابط معلولين جسمي و حركتي به شرح مصوبه  شوراي عالي شهرسازي الزامي است .
ضوابط مطلوب طراحي فضاي شهري
1- پياده‎رو
- حداقل عرض مفيد پياده‎رو 120 سانتيمتر باشد .
- رعايت حداقل120 سانتيمتر فاصله ازديوار براي هر نوع مانعي كه به هر علت نصب آن در پياده‎رو برنامه‎ريزي مي‎گردد اجباري است .
- حداكثر شيب عرضي پياده‎رو 2 درصد باشد .
- حداكثر شيب طولي پياده‎رو 8 درصد باشد
- حداكثر شيب قسمت اتصال بين دو پياده‎رو كه نسبت به هم اختلاف سطح دارند . در سر پيچ 3 درصد باشد .
- ايجاد جدول يا اختلاف سطح بين پياده‎رو و سواره الزامي است .
- ايجاد جدول به ارتفاع 5 سانتيمتر بين پياده‎‎رو ، باغچه يا جوي كنار پياده‎رو الزامي است .
- پوشش كف پياده‎رو بايد از مصالح سخت و غير لغزنده باشد .
- هر گونه شير فلكه و ساير اجزاي تأسيسات شهري در كف معابر بايد در محفظه مناسب در نظر گرفته شود .
- همسطح بودن هر گونه درپوش با سطح پياده‎رو الزامي است .
- استفاده از هر گونه شبكه در سطح پياده‎رو ممنوع است .
2- پلهاي ارتباطي بين پياده‎رو و سواره‎رو
- پيش‎بيني پله‎اي ارتباطي بين پياده‎رو و سواره‎رو حداكثر در هر 500 متر فاصله الزامي است .
- اتصال پلهاي ارتباطي و پياده‎رو بايد بدون اختلاف سطح باشد ، در صورت وجود اختلاف سطح ، رعايت ضوابط ذكر شده در فصل سطح شيبدار الزامي است .
- حداقل عرض پلهاي ارتباطي كه در امتداد مسير پياده‎رو نصب مي‎شوند ، برابر عرض پياده‎رو باشد . حداقل عرض پلهاي ارتباطي عمود بر مسير پياده‎رو 150 سانتيمتر باشد .
- محل ارتباط پياده‎رو با سواره‎رو بايدداراي علايم حسي قابل تشخيص براي نابينايان باشد .
- ساختن پل با سطح لغرنده ممنوع است .
3- محل عبور عابر پياده در سواره‎رو
- ايجادخط ‎كشي عابر پياده در سواره‎رو در كليه تقاطعها و حداكثر در هر 500 متر الزامي است .
- ايجاد خط‌‎كشي عابرپياده درمحل تردد معلولان و درمكانهاي خاص آنها الزامي است .
- ساختن پلهاي ارتباطي بين پياده‎رو و سواره‎رو درامتداد خط‎كشي عابر پياده الزامي است .
- در محل خط كشي عابر پياده حذف جدول جزيره‎هاي وسط خيابان الزامي است .
- پيش‎بيني دستگاه توليد صداي خبر كننده به هنگام عبور آزاد براي عابر پياده جهت استفاده نابينابان در تقاطعهاي پرتردد الزامي است .
- كفسازي محل خط‌كشي عابر پياده بايد از جنس قابل تشخيص براي هدايت نابينابان باشد .
4- توقفگاه
- براي توقف وسيله نقليه به منظور پياده و سوار شدن معلولان از وسيله نقليه در خيابانهاي اصلي شهر ايجاد خليج ( پيشرفتگي سواره‎رو در پياده‎رو ) به عمق حداقل 60/3 متر و به طول حداقل 12 متر با ارتباط مناسب با پياده‎رو الزامي است .
- اختصاص دو پاركينگ ويژه معلولان با نصب علامت مخصوص در كنار خيابان اصلي و در هر 500 متر فاصله الزامي است .
- در توقفگاههاي عمومي اختصاص3 درصد فضاي توقفگاه به معلولان جسمي - حركتي الزامي است .
- حداقل عرض محل توقف اتومبيل معلولان با صندلي چرخدار 50/3 متر است .
- محل توقف اتومبيل معلولان جسمي – حركتي مي‎بايد در نزديكترين فاصله به درهاي ورودي يا خروجي آسانسور باشد .
- توقفگاههاي اختصاصي معلولان بايد به وسيله علامت مخصوص مشخص شود .
5- تجهيزات شهري
- ايستگاهها
- در پايانه‎هاي اتوبوسراني درون شهري ، مراكز شهري و نزديك ساختمانهاي عمومي پرتردد ، احداث محل انتظار ايستگاه اتوبوس به عرض حداقل140سانتيمتر و همسطح با كف اتوبوس الزامي است .
- شرايط دسترسي به محل انتظار مسافر در ايستگاههاي اتوبوس شهري مطابق شرايط اتصال پياده‎رو و سواره‎رو باشد .
- در ايستگاههاي قابل استفاده براي معلولان ، پيش‎بيني سرپناه ، حفاظ و نيمكت با ارتفاع 45 سانتيمتر از كف الزامي است .
- در محوطه پايانه‎هاي مسافربري برون شهري رعايت كليه شرايط لازم براي امكان تردد معلولان الزامي است .
- در پايانه‎هاي اتوبوسراني درون شهري ، مراكز شهري و نزديك ساختمانهاي عمومي پرتردد و مخصوص معلولان ، پيش‎بيني تلفن عمومي و صندوق پست قابل استفاده براي معلولان با مشخصات زير الزامي است .
- دسترسي به تلفن عمومي يا صندوق پست به صورت همسطح و يا با شيب مناسب براي معلولان صورت گيرد .
- پيش‎بيني فضاي آزادي به ابعاد حداقل 140*110 سانتيمتر در جلو تلفن و يا صندوق پست الزامي است .
- حداقل عرض در باجه تلفن عمومي 80 سانتيمتر باشد .
- حداكثر ارتفاع محل شكاف سكه ، صفحه شماره‎گير تلفن و شكاف صندوق پست يكصد سانتيمتر از كف باشد .
- پيش‎بيني پيشخوان در ارتفاع 80 سانتيمتر جهت استفاده معلولان در فضاي تلفن عمومي ضروري است .
- در معابر و فضاهاي شهري و در محلهايي كه آبريزگاه عمومي احداث مي‎شود ، ايجاد حداقل يك آبريزگاه مخصوص معلولان الزامي است . در آبريزگاههاي بزرگ در ازاي هر ده واحد يك واحد آبريزگاه اضافه شود .
6- مناسب سازي معابر
- پياده‎روهاي موجود
- با استفاده از امكانات ، حداقل عرض پياده‎روهاي باريك به 90 سانتيمتر رسانيده شود .
- موانعي كه به هرعلتي در پياده‎رو قرارداشته ويا نصب گرديده و از حداقل عرض مفيد 90 سانتيمتر مي‎كاهند ( مانند عبور وسايط نقليه ، باجه تلفن ، صندوق پست ، دكه ، تير برق . . . ) بايد جابه‎جا گردند .
- حداقل 90 سانتيمتر از عرض پله‎هاي موجود در پياده‎روها بايد به پله‎هايي با ارتفاع حداكثر دو سانتيمتر و يا سطوح شيبدار مناسب براي معلولان تبديل شود
- كف كليه پياده‎روها با جنس سخت و غير لغزنده پوشيده و ترميم شود .
- كليه درزهاي بيشتر از يك سانتيمتر به وسيله مواد سخت پر شوند .
- هر نوع پيش‎آمدگي ( مانند تابلو ، علايم ، بالكن ، سايه‎بان مغازه‎ها و . . . ) تا ارتفاع حداقل 210 سانتيمتر بالا برده شود .
- در مواقع ضروري كه سطح پياده‎رو به هر علت حفاري مي‎گردد نصب پل موقت با حداقل عرض 90 سانتيمتر با سطح غير لغزنده الزامي است .
- براي هشدار به نابينايان از وجود موانع در پياده‎رو ، تعبيه علايم حسي در كف به فاصله 90 سانتيمتر از مانع الزامي است .
- شبكه‎ها و درپوشهاي واقع در مسير پياده بايد همسطح معبر گردند و در صورت عدم امكان  ، كناره آن با شيب مناسب با كف معبر هماهنگ شود .
- پلهاي ارتباطي بين پياده‎رو و سواره‎رو
- تعبيه پل ارتباطي مناسب حركت معلولان در فواصل حدود 500 متر بين پياده‎رو و سواره‎رو با حداقل عرض 90 سانتيمتر الزامي است .
- لازم است كه عرض پلهاي موجود حداقل 90 سانتيمتر گردد .
- سطح پلها بايد از مصالح سخت و غير لغزنده پوشيده شوند و در صورت وجود پلهاي فلزي شياردار لازم است كه فاصله شيارها پر شوند .
- محل خط كشي عابر پياده
- محل عبور عابر پياده در سواره‎روها بايد اصلاح ، تسطيح و به صورت خط كشي با حداقل عرض 150 سانتيمتر و قابل دسترسي به پياده‎روها شود .
- وجود پلهاي ارتباطي در امتداد كليه خط كشي‎هاي عابر پياده الزامي است .
- جزيره وسط خيابان در محل خط كشي عابر پياده بايد قابل عبور صندلي چرخدار شود .
- توقفگاهها
- در توقفگاههاي عمومي موجود بايد حداقل 2 درصد فضاي توقفگاه در نزديكترين فاصله به ورودي و خروجي و دسترسي مناسب به پياده‎رو براي توقف اتومبيل معلولان جسمي – حركتي اختصاص يابد . اين عمل در وضع موجود از طريق تبديل فضاي سه محل توقف اتومبيل معمولي به دو محل توقف براي اتومبيل معلول جسمي – حركتي امكانپذير است .
ضوابط كلي طراحي ساختمانهاي عمومي
منظور از اماكن عمومي در اين آيين‎نامه‎ها ، آن دسته از ساختمانهايي هستند كه يكي از انواع خدمات عمومي را در اختيار افراد جامعه قرار مي‎دهند .
- وروديها
- ورودي اصلي بايد براي استفاده معلولان نيز در نظر گرفته شود ، و به سواره‎رو يا پاركينگ ساختمان دسترسي مناسب داشته باشد .
- ورودي ساختمان حتي‎الامكان همسطح پياده‎رو باشد .
- پياده‎رو منتهي به ورودي معلولان بايد با علايم حسي مشخص شود .
- حداقل عمق فضاي جلو ورودي 140 سانتيمتر است .
- وجود سايه‎بان به عرض حداقل 140 سانتيمتر بر روي فضاي جلو ورودي الزامي است .
- حداقل عرض بازشوها در ورودي ساختمان 160 سانتيمتر باشد .
- راهرو
- حداقل عرض راهرو 140 سانتيمتر باشد .
- كف راهروها بايد غير لغزنده باشد و از نصب كفپوشها با پرز بلند نيز خودداري شود .
- درصورت وجوداختلاف سطح دركف راهرو بايدارتباط باسطح شيبداربه صورت مناسبي‌تأمين‌گردد .
- بازشوها ( در و پنجره )
- حداقل عرض مفيد هر لنگه در براي عبور صندلي چرخدار 80 سانتيمتر باشد .
- در مورد درهايي كه به خارج باز مي‎شوند تأمين ديد كافي الزامي است .
- حداكثر ارتفاع ديد از كف تمام شده 100 سانتيمتر باشد .
- درها بايد داراي پاخور به ارتفاع 20 سانتيمتر باشند .
- در صورت استفاده از درهاي چرخان ، گردشي ، كشويي ، پيش‎بيني يك در معمولي به عرض مفيد حداقل 80 سانتيمتر در جوار آنها براي استفاده معلولان الزامي است .
- كليه درها بايد به سهولت باز و بسته شوند .
- دستگيره‎ درها بايد از نوع اهرمي بوده و فاصله داخلي بين آن و سطح در 5/3 تا 7 سانتيمتر باشد .
- حداقل فاصله بين دو در متوالي چنانچه هر در به يك جهت باز شوند 200 سانتيمتر ، چنانچه هر دو به سمت خارج باز شوند 120 سانتيمتر و چنانچه هر دو به داخل باز شوند 280 سانتيمتر باشد .
- درها بايد حتي‎المقدور بدون آستانه باشند . درصورت اجبارحداكثر ارتفاع آستانه 2سانتيمتر باشد .
- به منظور تسهيل در حركت ، پيش ‎بيني حداقل 150 سانتيمتر سطح هموار در هر دو سوي در و 30 سانتيمتر در طرفين الزامي است .
- ارتفاع دستگيره پنجره از كف حداكثر 120 سانتيمتر باشد .
- كليه درها و پنجره‎هايي كه تا كف داراي شيشه هستند در مقابل ضربه صندلي چرخدار محافظت و از شيشه در طرفين آن الزامي است .
- ارتفاع دستگيره پنجره از كف حداكثر 120 سانتيمتر باشد .
- كليه درها و پنجره‎هايي كه تا كف داراي شيشه هستند در مقابل ضربه صندلي چرخدار محافظت و از شيشه مقاوم ساخته شوند .
- پـلـه
- وجودعلايم حسي دركف ، قبل از ورود به قفسه پله براي هشدار به نابينايان الزامي است .
- عرض كف پله 30 سانتيمتر و حداكثر ارتفاع آن 17 سانتيمتر باشد .
- حداقل عرض پله 120 سانتيمتر باشد .
- نصب دست‎انداز در طرفين پله الزامي است .
- ارتفاع دست‎انداز ازكف پله براي‌كودكان60سانتيمتر وبراي بزرگسالان85سانتيمتر باشد .
- حداكثر قطر ميله دست‎انداز اعم از گرد يا صاف 5/3 سانتيمتر و حداقل فاصله آن از ديوار 4 سانتيمتر باشد .
- لبه پله كاملاً غيرلغزنده بوده و به وسيله اختلاف رنگ قابل تشخيص باشد .
- نصب هر گونه لبه پله غير همسطح و گرد كردن لبه پله ممنوع است .
- در كناره‎هاي عرضي پله ، تعبيه لبه مخصوص براي جلوگيري از لغزش عصا الزامي است .
- پاخور پله بايد بسته باشد و پيشامدگي لبه پله از پاخور نبايد بيش از 3 سانتيمتر باشد .
- حداكثر تعداد پله بين دو پاگرد بايد 12 پله باشد .
- حداكثر عمق پاگرد پله 120 سانتيمتر و در پله‎هاي دو جهته هم عرض پله باشد .
- سطح شيبدار
- حداقل عرض سطح شيبدار 120 سانتيمتر باشد .
- براي سطح شيبدار تا 3 متر طول حداكثر شيب 8 درصد با عرض 120 سانتيمتر باشد .
- در سطوح شيبدار بيش از سه متر طول (تا حد مجاز 9 متر ) در ازاي هر متر افزايش طول 5 سانتيمتر به عرض مفيد آن اضافه و 5/0 درصد از شيب آن كاسته شود .
- پيش‎بيني يك پاگرد به عمق حداقل 120 سانتيمتر و در هر 9 متر طول الزامي است . در سطوح شيبدار دو جهته ، عرض پاگرد برابر عرض سطح شيبدار خواهد بود .
- كف سطح شيبدار بايد غير لغزنده باشد .
- سطوح شيبدار و ورودي ساختمان بايد مسقف باشد .
- نصب ميله دستگرد در طرفين سطح شيبدار الزامي است .
- ارتفاع ميله دستگرد از كف سطح شيبدار براي شخص نشسته 75سانتيمتر ، براي شخص ايستاده 85 سانتيمتر و براي كودكان 60 سانتيمتر باشد .
- حداكثر قطرميله دستگرد 5/3 سانتيمتر وحداقل فاصله بين آن و ديوار4 سانتيمتر باشد .
- آسانسور
- در ساختمانهاي عمومي كه براي دسترسي به طبقات از آسانسور استفاده مي‎شود وجود حداقل يك آسانسور قابل استفاده براي معلولان روي صندلي چرخدار الزامي است .
- آسانسور بايد همسطح ورودي و يا در دسترس بلامانع است صندلي چرخدارقرار گيرد .
- حداقل فضاي باز انتظار در جلو آسانسور در هر طبقه 150*150 سانتيمتر مربع باشد .
- آسانسور قابل استفاده براي معلولان بايد مشخصات زير را داشته باشد :
- عرض مفيد 80 سانتيمتر ،
- مجهز به دو در كشويي با چشم الكترونيكي ،
- ابعاد مفيد اتاقك آسانسور 110*140 سانتيمتر ،
- نصب دستگيره‎هاي كمكي درديوارهاي آسانسوردرارتفاع 75سانتيمترازكف اتاقك الزامي‌است .
- در محلهاي پرتردد معلولان ارتفاع دكمه‎هاي كنترل كننده آسانسور حداكثر 130 سانتيمتر ، حداقل برجستگي آن 5/1 سانتيمتر و حداقل قطر آن 2 سانتيمتر و نيز براي استفاده نابينايان قابل تشخيص باشد .
- لازم است توقف آسانسور با صوت مشخص شود .
- فضاهاي بهداشتي
- در قسمتهايي از ساختمانهاي عمومي كه معلولان تردد مي‎نمايند تعبيه سرويس بهداشتي مخصوص آنان الزامي است .
- حداقل اندازه سرويس بهداشتي 170*150 سانتيمتر مربع باشد و قابليت گردش صندلي چرخدار در اين فضا الزامي است .
- در سرويس ‌بهداشتي بايد به بيرون باز شود وگشودن آن در مواقع اضطراري از بيرون امكانپذير باشد .
- نصب كاسه مستراح به ارتفاع 45 سانتيمتر از كف الزامي است .
- نصب دستگيره‎هاي كمكي افقي در طرفين كاسه مستراح به ارتفاع 70 سانتيمتر از كف و 20 سانتيمتر جلوتر از لبه جلويي كاسه الزامي است .
- نصب دستگيره‎هاي كمكي عمودي با فاصله30 سانتيمتر از جلو كاسه و40 سانتيمتر بالاتر از نشيمن مستراح به روي ديوار مجاور اجباري است . دامنه نوسان ميله‎هاي عمودي 80 تا 120 سانتيمتر باشد .
- نصب دستگيره اضافي بر روي قسمت داخلي در به ارتفاع 80 سانتيمتر از كف و 25 سانتيمتر فاصله از محور لولا الزامي است .
- دستشويي سرويسهاي بهداشتي بايد به نوعي نصب شوند كه بدون جابجايي فرد معلول از روي مستراح توسط وي قابل استفاده باشد .
- ارتفاع مناسب دستشويي از كف  براي معلولان 65 تا 85 سانتيمتر باشد .
- حداقل عمق بدون مانع در زير دستشويي 45 سانتيمتر باشد .
- شيرهاي دستشويي بايد به صورت اهرمي و براحتي باز و بسته شوند .
- ارتفاع لبه پاييني آينه دستشويي معلولان از كف حداكثر 90 سانتيمتر باشد .
- حداكثر ارتفاع آويز حوله و جاي صابون از كف 80 سانتيمتر .
- علايم
- كليه اماكن ، فضاهاي شهري و قسمتهايي از ساختمانهاي عمومي كه براي استفاده معلولان طراحي و تجهيز گرديده‎اند بايد بوسيله علامت ويژه معلولان مشخص گردند . ساختمانهايي كه بخشهايي از آن مورد استفاده عمومي قرار مي‎گيرد و مي‎بايد براي معمولان نيز قابل استفاده باشند .
اين ساختمانها به قرار زير است :
دانشگاهها و مراكز فرهنگي
بيمارستانها و درمانگاهها
مسجد و مصلي
آسايشگاهها
مراكز ورزشي
راه‎آهن – فرودگاه – ترمينال – مترو
بخش اورژانس كليه فضاهاي درماني
مراكز خدماتي – اداري مانند بانك ، مؤسسات مالي ، پست و تلگراف و تلفن و مؤسسات دولتي
- در ساير ساختمانهاي عمومي رعايت موارد زير الزامي است :
- در مراكز آموزشي غير دانشگاهي بايد طبقه همكف يا ده درصد سطح زيربنا ، براي معلولان مناسب باشد .
- كليه هتلها تا ظرفيت 25 اتاق ، بايد يك اتاق قابل دسترسي و استفاده با سرويسهاي بهداشتي مناسب براي معلولان داشته باشد . در ازاي هر 25 اتاق اضافه پيش‎بيني يك اتاق مناسب ديگر براي معلولان ضروري است . اين اتاقها بايد به طور يكنواخت در بين اتاقهاي معمولي هتل توزيع گردند .
- كليه مسافرخانه‌ها و مهمانسراها تا ظرفيت 30 تخت بايد يك تخت و يك سرويس بهداشتي مناسب براي استفاده معلولان داشته باشند ، در ازاي هر 30 تخت ديگر يك تخت با سرويس بهداشتي مناسب براي معلولان اضافه شود .
- كليه ساختمانهاي اداري دولتي كه بيش از 20 نفر كارمند و حداقل 400 مترمربع مساحت داشته باشند براي اشتغال معلولان قابل استفاده باشد .
- كليه قسمتهاي عمومي مراكز تجاري ، به اضافه 10 درصد واحدهاي تجاري در هر پروانه ساختماني تجاري و همچنين كليه واحدهاي بيش از 100 مترمربع بايد براي معلولان جسمي قابل دسترسي و استفاده باشد .
- مجتمع‌هاي مسكوني
- در ساختمانهاي مسكوني كه تعبيه آسانسور اجباري است ، بايد يك آسانسور مناسب براي معلولان نصب شده باشد .
- كليه مجتمع‌هاي با بيش از 1000 مترمربع سطح و بيش از 10 واحد مسكوني بايد ارتباط‌هاي‌عمودي وافقي وفضاهاي‌عمومي‌قابل استفاده براي‌معلولان جسمي-حركتي‌داشته باشند .
ضوابط توصيه‌اي مناسب سازي محيط شهر براي معلولان 
1-كاشت گياهاني‌كه ريختن‌ميوه‌هاي آنها دراطراف پياده‌رو ايجادلغزندگي‌نمايد ، ممنوع است .
2- چراغ راهنمايي كه در كنترل شخص معلول باشد بايد در دو طرف محل عبور نصب گردد .
3- ايجاد زمان كافي براي عبور ايمن معلولان از محل خط كشي عابر پياده الزامي است .
4- وسايل‌نقليه عمومي بايدبه بالابرهاي مكانيكي براي دستيابي‌معلولان به داخل‌آنهامجهزگردد .
5- در صورتي كه ارتفاع سكوي مسافري همسطح كف وسيله نقليه عمومي باشد بايد يك سكوي فلزي مكانيكي بين ايستگاه و اتوبوس براي هدايت معلولان به داخل اتوبوس تعبيه گردد .
6- مشخص كردن قسمت بخصوصي از اتوبوس و ديگر وسايل نقليه با كمترين فاصله از درهاي ورود و خروج براي استفاده معلولان الزامي است . اين محلها بايد بدون صندلي و مجهز به كمربند ، دستگيره ، بستهاي ديگر براي ثابت نگاهداشتن صندلي چرخدار در برابر حركتهاي ناگهاني باشد .
7- صندليهاي چرخدار با عرض‌ كم جهت استفاده معلولان در داخل هواپيما بايد در اختيار آنان ‌قرار داده شود .
8- ضروري است كه اطلاعات مربوط به پرواز هواپيماها و ورود و خروج اتوبوس يا قطارهاي بين شهري براي نابينايان به صورت صوتي و براي ناشنوايان به صورت بصري ارائـه گردد .
9- پيش‌بيني فضايي بدون صندلي در كنار ورودي قطارهاي راه‌آهن شهري ( مترو) براي معلولان و تعبيه كمربند و يا دستگيره و بست براي ثابت نگاهداشتن‌ صندليهاي‌ چرخدار ضروري‌ است .
10- نحوه استفاده از قطارها و اطلاعات مربوط به ورود و خروج بايد با وسايل صوتي و تصويري براي استفاده نابينايان و ناشنوايان اعلام گردد .
11- وجود علايم بصري براي ناشنوايان و علايم صوتي براي نابينايان ضروري است .
12- نصب تابلو براي افراد با ديد محدود و كم‌سو مي‌بايد در رابطه با زواياي افقي ، عمودي و جانبي صورت پذيرد . دراين گروه زواياي افقي ديدبراي افراد نشسته15درجه و براي افراد ايستاده 30 درجه باشد .
13- لازم است كه تابلوها با زمينه مشكي و حروف سفيد تهيه گردند .  
14- براي نابينايان مي‌بايد توضيحات با خط « بريل » در گوشه چپ بالاي تابلو نوشته شود . در اين حالت حداكثر ارتفاع تابلو براي افراد ايستاده 122 سانتيمتر بايد باشد ( اين مسأله در مورد تابلوهاي نصب شده به ديوار است ) .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->ارائـه علايم تنها به صورت تصويري مجاز نيست .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->ميله‌ها و نرده‌هاي راهنما در نقاط حساس و خطرناك بايد داراي علايم‌ حسي باشند تا نابينايان را آگاه نمايد .
16-1-ضوابط و مقررات مربوط به باغات و مزارع
            رعايت مفاد قانون اصلاح قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغات مصوب 1/8/85 مجلس شوراي اسلامي و ماه 14 قانون زمين شهري جهت تداوم و استمرار كاربري اراضي كشاورزي و باغات داخل محدوده شهر ضروري  ميباشد .
( دستور العمل شماره 13630/100 مورخ 1/9/1379 وزارت مسكن و شهرسازي )
            ضوابط و مقررات مربوط به تبديل و تغيير كاربري ، افراز و تقسيم و تفكيك باغات و اراضي كشاورزي يا آيش موضوع ماده 14 قانون زمين شهري ، بر حسب اينكه داخل محدوده قانوني يا حريم شهر قرار داشته باشند به شرح زير تعيين و جايگزين ضوابط و مقررات قبلي مي گردد در اجراي اين دستور العمل ، در صورت نياز به تغيير يا تعيين كاربري ، موضوع حسب مورد در كميسيون ماده 5 يا مرجع تصويب طرح هادي كارگروه شهرسازي و معماري ) مطرح و همراه با نحوه تامين خدمات لازم مورد تصميم گيري قرار خواهد گرفت در اجراي اين ضوابط لازم است قانون حفظ و گسترش فضاي سبز در شهرها مصوب 1359 رعايت گردد .
1-16-1- باغات داخل محدوده قانوني
الف - فضاي سبز عمومي :‌ باغاتي كه شهرداري علاوه بر مصوبات طرحها مي تواند تملك نموده و با حفظ وضعيت درخت و سيستم آبياري به صورت فضاي سبز عمومي نگهداري كند ( اعم از اينكه در طرح مصوب داراي كاربري باشند يا نباشد )‌ با تصويب مراجع مربوطه به فضاي سبز عمومي تبديل شود .
ب - باغ مسكوني :‌ باغاتي كه فاقد كاربري مصوب خدمات و فضاي سبز عمومي باشند قابل تبديل به منطقه باغ – مسكوني با ضوابط تفكيك و ساختمان سازي ويژه به شرح زير هستند .
1-ب - حداقل تفكيكي ، افراز و تقسيم 2000 متر مربع با تراكم ساختماني 20 درصد و حداكثر سطح اشغال 10% تا 200 مترمربع ، چنانچه مالك مايل به استفاده از تراكم بيشتر باشد در مقابل افزايش مساحت قطعات تفكيكي اجازه احداث ساختمان با تراكم و طبقات بيشتر بشرح زير داده مي شود . ( توجه : باغات موجود با سند معتبر کمتر از 2000 متر مطابق ضابطه 1-ب عمل مي شود . )
2-ب - در قطعات 3000 تا 5000 مترمربع اجازه استفاده از تراكم ساختماني 30% با حداكثر سطح اشغال 15% سطح زمين
3-ب - در قطعات تفكيكي 5000 متر مربع به بالا اجازه استفاده از تراكم ساختماني 45% با حداكثر سطح اشغال 15% سطح زمين
تبصره 1 : در صورت احداث ساختمان مسكوني در يك طبقه محل استقرار آن بايد از هر ضلع زمين حداقل 4 متر فاصله داشته باشد . اين فاصله در مورد ساختمانهاي 2 طبقه 8 متر ، 3 طبقه 12 متر و 4 طبقه 16 متر مي باشد . احداث ساختمان با بيش از 4 طبقه در مناطق باغ مسكوني مجاز نيست و نقشه استقرار بنا در زمين بايد با رعايت كمترين ميزان قطع درخت باشد .
تبصره 2 : در آن دسته از كاربريهاي خدماتي مانند هتل ، واحدهاي تفريحي و ورزشي و فرهنگي كه انتفاعي باشند رعايت كليه ضوابط اين بند الزامي است ، ليكن در كاربريهاي خدمات عمومي كه با اعتبارات دولت احداث مي شود استفاده از حداكثر 15 درصد سطح اشغال و 45 درصد تراكم در تمام حالات بلامانع است .
تبصره 3 : با استفاده از مزاياي تفكيك مربوط به قطعات بزرگتر موضوع بندهاي 2-ب و 3-ب هر گونه تفكيك بعدي ممنوع است و مراتب بايستي در سند مالكيت و صورتمجلس تفكيكي قيد شود .
توجه : در باغات و اراضي مشجر که مساحت آنها  500 مترمربع و کمتر است صدور پروانه ساختماني مطابق ضوابط  و مقررات حوزه مسکوني مربوطه   پس از توافق مالك با شهرداري و موافقت شوراي اسلامي شهرو تائيد كارگروه شهرسازي و معماري بلامانع است .
 
2-16-1- اراضي كشاورزي يا آيش داخل محدوده قانوني
<!--[if !supportLists]-->1-   <!--[endif]-->تبديل اراضي كشاورزي كه فاقد كاربري مصوب خدمات و فضاي سبز عمومي باشند به باغ با استفاده از مقررات منطقه باغ – مسكوني موضوع بند 2 قسمت الف اين دستور العمل بلامانع است . در اين صورت لازم است كه نقشه درختكاري باغ نيز همراه با نقشه هاي تفكيكي و ساختماني به تصويب شهرداري مربوطه برسد .
<!--[if !supportLists]-->2-   <!--[endif]-->تبديل و تغيير كاربري اراضي كشاورزي يا آيش داخل محدوده قانوني به مسكوني در صورتي كه طرح تفصيلي يا هادي آنها با پيش بيني خدمات مورد نياز تهيه و به تصويب برسد مورد تاييد است . كسب اجازه قطعه بندي و تفكيك و ساختمان سازي اينگونه اراضي مشمول ضوابط و مقررات مربوط به تامين فضاهاي عمومي و خدماتي شهرها موضوع مصوبه مورخ 3/10/69 شورايعالي شهرسازي و معماري ايران خواهد بود .
3- تا زماني كه مالكين قصد تفكيك و ساختمان سازي ندارند مي توانند از ضوابط تفكيك به شرح زير استفاده نمايند .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->حداقل تفكيك اراضي آبي 5 هكتار ، حداقل اراضي زراعي ديم 20 هكتار
17-1- ضوابط حريم تاسيسات زيربنائي
تاسيسات زيربنايي از قبيل لوله كشي آب ، فاضلاب ، گاز يا نفت ، كابلهاي فشار قوي و ضعيف، سيستمهاي تلفن و غيره را شامل گرددو رعايت قوانين ، ضوابط و مقررات دستگاههاي اجرايي و متولي ذيربط بر حسب مورد و با كسب استعلام توسط شهرداري الزامي مي باشد.
18-1- حريم كانالها ، انهار مستحدثه و شبكه هاي آبياري و زهكشي
رعايت کليه حرايم كانالها و انهار و شبكه هاي آبياري و زهكشي داخل محدوده قانوني شهر براساس استعلام از آب منطقه اي توسط شهرداري الزامي است .
- حرايم مشخص شده بر روي نقشه ها تقريبي است و استعلام از آب منطقه اي ملاك مي باشد
19-1- حريم رودخانه ها و دريا
رعايت کليه حرايم رودخانه هاي داخل محدوده قانوني شهر و دريا بر اساس استعلام از آب منطقه اي و شهرداري الزامي است .
 ( حرايم مشخص شده بر روي نقشه ها تقريبي است و تنها ملاک استعلام از آب منطقه اي است )
در خصوص حريم دريا رعايت مصوبه شورايعالي شهرسازي و معماري و ماده 63 قانون برنامه چهارم توسعه ضروري مي باشد،که جهت رعايت دراين پهنه حريم عيناً آورده مي شود .
* ضوابط نحوه استفاده از زمينهاي واقع در معرض خطر بالا آمدن آب درياي خزر مصوب 7/5/1370 ( اصلاح شده بر اساس مصوبات مورخ 9/10/1370 و 23/9/1371 )
1- احداث هر نوع ساختمان غير از سازه هاي سبک و موقت براي استفاده فصلي از دريا و نظاير آن در تمامي اراضي ساحلي درياي خزر بدون رعايت تراز حداقل 24- براي معابر و محوطه ها و احداث کليه ساختمانهاي امدادي ، ادارات اصلي شهر و منطقه ، تاسيسات آب و برق و مخابرات و همچنين هر گونه تاسيسات و تجهيزات و ساختمانهاي خدماتي که توقف و تعطيل کار و خدمات آنها براي شهر قابل تحمل نبوده و امکان جايگزين سريع آنها در صورت محاصره شدن در آب نباشد در زير تراز (22-)ممنوع است .
تبصره- احداث پروژه هاي خاص مثل هتل و تاسيسات توريستي و مجموعه سازيها با استفاده از سازه هاي مقاوم در برابر آب با رعايت تراز 24-براي دسترسي ها در اراضي زير تراز 24- مجاز است مشروط بر اينکه شهرسازي آنها حسب مورد به تصويب کميسون ماده 5 يا مرجع تصويب طرح هادي و يا مرجع مسئول صدور پروانه و نظارت در خارج از محدوده حريم شهرها برسد .
2- لازم است شهرداريها و مراجع مسئول خارج از محدوده و حريم شهرها با همکاري سازمان نقشه برداري کشور ترازهاي (24-) و (22-) را در روي زمين به تعداد کافي علامت گذاري کرده و براي تعيين رقوم دسترسي به ساختمانها در صدور پروانه هاي ساختماني ، مفاد اين مصوبه را رعايت کنند .
 3- رعايت مفاد اين مصوبه در تهيه طرحهاي جامع ، تفصيلي و هادي شهري و روستايي الزامي است و در مورد طرحهاي جامع و تفصيلي و هادي شهري و روستايي قبلي با توجه به قرار گرفتن بخشي از شبکه ارتباطي و محوطها در خارج از تراز (24-) و ضرورت جايگزيني آنها در بالاي تراز ( 24-) و همچنين انتقال کاربريهايي که نبايد زير تراز (22-) واقع شود به بالاي تراز (22-) اصلاحات لازم بايستي به عمل آمده و به تصويب مراجع ذيربط برسد .
د ) از آنجا که در کنار اجراي اين مصوبه اجراي هر چه سريعتر طرح ساحل سازي توسط وزارت نيرو نيز ضرورت دارد ازهيئت محترم دولت درخواست مي شود و در تامين اعتبارات مطابق برنامه زمان بندي پيشنهاد شده وزارت نيرو اقدام گردد .
<!--[if !supportLists]-->·         <!--[endif]-->فهرست ساختمانهاي ممنوع در زير تراز 22- اراضي ساحلي درياي خزر :
بر اساس بند 1 قسمت «ج» ضوابط نحوه استفاده از زمينهاي واقع در معرض خطر بالا آمدن آب درياي خزر که در تاريخ 7/5/70 به تصويب شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران رسيده است . ساختمانهاي مشمول احداث در زير خط تراز 22- به شرح زير تعيين مي شود :
1- ساختمانهاي درماني :
- بيمارستانها
- درمانگاههاي که خدمات آنها در مقياس شهر است .
2- ساختمانهاي آموزشي :
- دانشگاهها
- مراکز آموزش حرفه اي
- هنرستانها
- دبيرستانها
3- ساختمانهاي اداري
الف – ادارات اصلي شهر از قبيل :
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->مخابرات
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->شهرداري
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->فرمانداري
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->حوزه هاي انتظامي
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->ثبت اسناد و املاک
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->ثبت احوال
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->دادگاه ها و دادسراها
ب ) ادارات و سازمانهايي که مرجع صدور اسناد و مدارک قانوني و نگهداري سوابق مربوط به آن هستند .
ج ) شعب مرکزي بانکها .
4- ساختمانهاي فرهنگي
- سالن اجتماعات ( سينما ، تئاتر ، سخنراني و نظاير آن )
- موزه ها
5- تجهيزات شهري :
- مراکز آتش نشاني
- مراکز دفن زباله
- کشتارگاه
- غسالخانه
- گورستان
6- تاسيسات شهري :
- تاسيسات توليد ، انتقال و توزيع برق
- تاسيسات مخابراتي 1
7- حمل و نقل و انبارها :
- پايانه هاي مسافري
- فرودگاه
- ايستگاه راه آهن
- سردخانه
- سيلو
- انبارهاي اصلي شهر
20-1- ضوابط و مقررات تفكيك اراضي ، ساخت و ساز و استفاده هاي مجاز در حريم شهر
در اين خصوص ابتدا لازم است مفاد قانون تعاريف محدوده ها ي شهر و روستا و شهرك و نحوه تعيين آنها مصوب 14/10/84  مجلس شوراي اسلامي  بالاخص ماده 2 و 3 قانون مذگور رعايت گردد. متن قانون در انتهاي گزارش به عنوان پيوست ارائه ميگردد.
            ماده 2- حريم شهر عبارت است از قسمتي از اراضي بلافصل پيرامون محدوده شهر که نظارت و کنترل شهرداري در آن ضرورت دارد و از مرز تقسيمات کشوري شهرستان و بخش تجاوز ننمايد.
به منظور حفظ اراضي لازم و مناسب براي توسعه موزون شهرها با رعايت اولويت حفظ اراضي کشاورزي ، باغات و جنگلها ، هر گونه استفاده براي احداث ساختمان و تاسيسات در داخل حريم شهر تنها در چارچوب ضوابط و مقررات مصوب طرحهاي جامع و هادي امکانپذير خواهد بود .
            نظارت بر احداث هر گونه ساختمان و تاسيسات که به موجب طرحها و ضوابط مصوب در داخل حريم شهر مجاز شناخته شده و حفاظت از حريم به استثناي شهرکهاي صنعتي ( که در هر حال از محدوده قانوني و حريم شهرها و قانون شهرداريها مستثني مي باشند . ) به عهده شهرداري مربوط مي باشد ، هر گونه ساخت و ساز غير مجاز در اين حريم تخلف محسوب و با متخلفين طبق مقررات رفتار خواهد شد .
            ماده 3- محدوده روستا عبارت است از محدوده اي شامل بافت موجود روستا و گسترش آتي آن در دوره طرح هادي روستائي که با رعايت مصوبات طرحهاي بالادست تهيه و به تصويب مرجع قانوني مربوط مي رسد . دهياريها کنترل و نظارت بر احداث هر گونه ساخت و ساز در داخل محدوده را عهده دار خواهند بود.
            تبصره 1 – روستاهايي که در حريم شهرها واقع مي شوند مطابق طرح هادي روستايي داراي محدوده و حريم مستقل بوده و شهرداري شهر مجاور حق دخالت در ساخت و ساز و ساير امور روستا را ندارد .
            تبصره 2 – روستاهائي که به موجب طرحهاي مصوب جامع و هادي در داخل حريم شهرها واقع شوند در صورت رسيدن به شرايط شهر شدن ، شهر مستقل شناخته نشده و به صورت منفصل به عنوان يک ناحيه يا منطقه از نواحي يا مناطق شهر اصلي تلقي و اداره خواهند شد و براي آنها در قالب طرحهاي جامع و تفصيلي ضوابط و مقررات ويژه متضمن امکان استمرار فعاليتهاي روستائي تهيه و ملاک عمل قرار خواهند گرفت .      
            تبصره 3- محدوده روستاهاي فاقد طرح هادي ، با هماهنگي شوراي اسلامي روستا توسط بنياد مسکن انقلاب اسلامي در قالب بافت مسکوني روستا پيشنهاد گرديده و به تصو مراجع قانوني مربوطه در استان مي رسد .
            تبصره 4- درآمد ناشي از ساخت و سازها و عوارض روستاهايي که در حريم شهرها قرار مي گيرند اعم از روستاهاي داراي طرح هادي و فاقد طرح هادي ، به حساب دهياريهاي روستا جهت توسعه و عمران واريز مي گردد .
            تبصره 5- در هر محدوده و يا حريمي که شهرداري عوارض ساختماني و غيره را دريافت مي نمايد موظف به ارائه کليه خدمات شهري مي باشد. 
<!--[if !supportLists]-->1-   <!--[endif]-->هر گونه اقدامي جهت تغيير وضعيت موجود اراضي واقع در حريم شهر مستلزم احراز مالكيت ها با ارايه مجوز قانوني براي زمين هاي منابع ملي است ، که اين اقدامات بايد به پيشنهاد شهرداري ، به تصويب کارگروه شهرسازي و معماري برسد.
2- تفكيك اراضي كشاورزي و باغات در محدوده حريم شهر فقط بر اساس قانون  اصلاح حفظ اراضي زراعي و باغها ، مصوب 1/8/85 مجلس شوراي اسلامي امكان پذير است .
3- تفكيك اراضي غير كشاورزي واقع در محدوده حريم براي فعاليتهاي مرغداري و دامداري به ميزان حداقل 5000 متر مربع و با كسب موافقت اصولي و مجوز از مراجع قانوني مربوطه و تعيين كاربري در كارگروه شهرسازي و معماري بلامانع است. تشخيص غير كشاورزي بودن زمين با سازمان كشاورزي استان است .
4- حداقل فاصله تاسيسات مرغداري و دامپروري از محدوده ي طرح هادي شهر 3 كيلومتر است .
5- در اراضي كشاورزي واقع در محدوده حريم ، احداث انبار براي حفظ وسايل كار و نگهداري موقت برخي از توليدات رعايت مفاد قانون اصلاح قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغات مصوب 1/8/85 مجلس شوراي اسلامي و هماهنگي با شهرداري  ، بلامانع است .
6- ايجاد هر گونه تاسيسات صنعتي و توليدي در اراضي واقع در محدوده ي حريم شهر با رعايت ضوابط و مقررات محيط زيست و ساير دستگاههاي اجرايي و اداري و پيشنهاد شهرداري و تصويب كارگروه شهرسازي و معماري بلامانع مي باشد..
7- براي تفكيك اراضي و احداث بنا در حريم شهر ، رعايت حريم جاده ها ، آثار تاريخي ، رودخانه ها ، نهرها ، مسيلها ، قنوات ، خطوط انتقال نيرو ، خطوط و شبكه هاي مخابراتي ، لوله هاي انتقال نفت و گاز و كليه ي تاسيساتي كه لازم است حرايم آنها حفظ گردد ، الزامي است .
21-1- ضوابط مربوط به مزاياي ورود به محدوده قانوني شهر
            اراضي و املاكي كه قبل از تصويب طرح هادي شهر در محدوده قانوني شهرداري نبوده اند ليكن در اين محدوده واقع گرديده اند ، ملزم به پرداخت عوارض قانوني مزاياي ورود به محدوده قانوني شهر موضوع تبصره چهار ماده واحده قانون تعيين وضعيت املاك واقع در طرح هاي دولتي و شهرداريها مصوب 29/8/67 مجلس شوراي اسلامي مي باشند.
- كليه اراضي و املاك شهرداري واقع در محدوده قانوني و حريم شهر كه از طريق توافق با مالكين ، هبه ، وقف و ساير عناوين مشابه به شهرداري واگذار شده است ، بايستي با مشخص شدن نوع كاربري در اجراي ماده 47 آيين نامه مالي شهرداريها و مطابق با قانون ثبت اسناد و املاك به ثبت برسد.
22-1- درخواست تفكيك
مدارك لازم جهت تشكيل پرونده تفكيك :
الف ) ارائه تقاضاي تفكيك توسط مالك و يا مالكين و يا وكيل قانوني آنها.
ب ) در صورتي كه تقاضا از طرف شركت و يا سازماني باشد ، نماينده رسمي آن شركت و سازمان مي بايست معرفي نامه معتبر ارائه نمايد .
ج ) سه برگ فتوكپي از تمام اوراق سند مالكيت ( شش دانگ )
د )‌ ارائه يك برگ نقشه 2000 : 1 هوايي كه محل توسط مالك با مقياس بر روي آن مشخص و امضاء گرديده باشد .
ه ) در صورتيكه زمين شش دانگ به صورت مشاعي باشد ، سه برگ از هر يك از اسناد مشاعي ارائه شود .
و ) در مورد زمينهاي تفكيك شده ارائه صورتمجلس و نقشه تفكيكي ثبتي و سند مادر الزامي است .
ز ) ‌اصل سند مالكيت جهت تطبيق با فتوكپي مصدق اسناد مالكيت بايستي بهمراه مالك باشد .
ح ) برگ مفاصا حساب نوسازي و معافيتي آن در 6 ماهه گذشته سال
ط ) در صورتي كه مالك فوت شده باشد گواهي انحصار وراثت به انضمام وكالت نامه از طرف و در مورد ورثه صغير اجازه نامه رسمي قيم لازم است .
ي ) مفاصا حساب مالياتي اراضي باير از دارايي قبل از صدور اجازه تفكيك ارائه گردد .
ك )‌ اسنادي كه فاقد ابعاد مي باشد ارائه كروكي ثبتي و يا كروكي ابعاد ملك كه توسط مالك تهيه و امضاء و در دفتر خانه اسناد رسمي گواهي امضاء شده باشد الزامي است .
ل ) جهت اراضي بيش از 3000 مترمربع ارائه كروكي نقشه برداري شده كه بامضاء مهندسين نقشه بردار رسيده باشد الزامي است .
1-22-1- مراحل انجام تفكيك
الف ) تشكيل پرونده
ب ) بازديد محل
ج ) اظهار نظر طرحهاي هادي
د ) تعيين بر و كف
ه ) ارائه كروكي پيشنهادي تفكيك توسط مالك
و ) بررسي كروكي مذكور از نظر مقررات شهرسازي ملاك عمل با توجه به بند الف ماده ( 5 ) قانون منع فروش و واگذاري اراضي فاقد كاربري مسكوني مصوب 6/5/81 مجلس شوراي اسلامي  
ز ) ترسيم نقشه تفكيكي در صورت منطبق بودن كروكي مذكور با ضوابط تفكيك اراضي
ح ) تائيد نقشه توسط مهندس شهرساز و  مسئولين ذيربط در انطباق با ضوابط و مقررات طرح هادي مصوب
ط ) اخذ عوارض تفكيك و سهم خدمات ( براي اراضي ستاره دار )
ي ) تهيه پيش نويس و تايپ نامه عنوان اداره ثبت
ك )‌ ارسال نامه همراه با نقشه تفكيكي به اداره ثبت مربوطه
تبصره : تفكيك اراضي بيشتر از 1000 مترمربع مستلزم رعايت سرانه هاي شهرسازي در نقشه پيشنهادي ، تائيد مهندسين شهرساز و تصويب و براي اراضي بالاي 5000 متر مربع به تاييد کميته فني  است .
23-1- درخواست احداث ساختمان
مدارك لازم جهت تشكيل پرونده ساختمان :
الف ) ارائه تقاضانامه بوسيله مالك يا وكيل قانوني وي و چنانچه تقاضا از طرف شركت يا سازماني باشد نماينده رسمي آن بايد برگ معرفي معتبر از طرف شركت ارائه دهد .
ب )‌يك برگ فتوكپي از تمام اوراق سند مالكيت ، در صورتي كه زمين 6 دانگ به صورت مشاعي باشد بايد يك برگ از هر يك از اسناد مشاعي ارائه شود . صدور پروانه ساختماني در صورتي مجاز خواهد بود که زمين داراي مدارک مالکيت معتبر باشد .
ج ) در مورد زمينهاي تفكيك شده كه سند جديد صادر نشده باشد ارائه صورت جلسه تفكيك و رونوشت و يا فتوكپي مادر سند الزامي است.
د ) اصل سند مالكيت جهت تطبيق بايد همراه متقاضي باشد .
ه ) برگ مفاصا حساب نوسازي و يا معافيت آن در شش ماهه گذشته سال
و ) درصورتي كه مالك فوت شده باشد گواهي انحصار وراثت به انضمام وكالت نامه متقاضي از طرف ورثه و در مورد ورثه صغير اجازه نامه رسمي قيم لازم است .
ز ) اگر زمين موقوفه باشد برگ اجازه نامه سازمان اوقاف و بلا معارض بودن زمين از اداره ثبت لازم است ، ارائه نقشه تفكيكي مصوب شهرداري نيز الزامي است .
ح ) ارائه مفاصا حساب ماليات بر اراضي باير از وزارت دارائي قبل از صدور پروانه
ط )‌ يك برگ نقشه 2000 : 1 كه جاي دقيق ملك با مقياس توسط مالك مشخص و امضاء شده باشد .
ي ) اسنادي كه فاقد ابعاد و مساحت مي باشد مالكين آنها مي بايست به ارائه كروكي ثبتي ملك و يا ابعاد و مساحت ملك كه توسط مالك تهيه و امضاء گرديده و در دفتر خانه اسناد رسمي گواهي امضاء شده باشد اقدام نمايند.
ک ) جهت اراضي بيش از 3000 مترمربع ارائه كروكي نقشه برداري شده كه به تائيد مهندسين مجاز رسيده باشد الزامي است .
ل ) در زمان صدور پروانه ساختماني رعايت کليه حرايم قانوني مانند رودخانه ها و نهر و مسيل ، شبکه برق فشار قوي ، الزامي مي باشد .
1-23-1- مراحل صدور پروانه ساختمان
الف ) ارائه مدارك و تشكيل پرونده
ب ) بازديد از محل مورد تقاضا و تهيه گزارش توسط كارشناس شهرداري
ج ) اظهار نظر طرح هادي از حيث نوع كاربري
د ) تعيين بر و كف
ه ) صدور دستور تهيه نقشه
و ) ارائه نقشه توسط متقاضي ضمن معرفي مهندس ناظر
ز ) كنترل نقشه
ح ) ارائه نقشه محاسبات و كنترل آن در صورت لزوم
ط ) صدور قبض عوارض مربوطه و اعلام وصول از طرف اداره درآمد پس از پرداخت آن توسط متقاضي
ي ) تهيه پيش نويس پروانه
ك )‌ مراجعه مالك و مهندس ناظر به شهرداري و امضاء ظهر پروانه و اخذ آن توسط مالك
24-1- گواهي عدم خلاف و پايان كار
<!--[if !supportLists]-->1-     <!--[endif]-->مدارك لازم جهت مواردي كه ساختمان با مجوز شهرداي در دست احداث باشد .
1-1- تقاضاي مالك يا ذينفع
2-1- گزارش مهندس ناظر
2- در مواردي كه ساختمان بدون مجوز باشد كليه مداركي كه جهت صدور پروانه مورد نياز است بايستي ارائه گردد .
تبصره 1- درمورد گواهي پايان ساختمان ارائه گواهي هر يك از مهندسين ناظر الزامي است .
تبصره 2- مالكين بعد از اتمام عمليات ساختماني و آماده بودن ساختمان براي بهره برداري مي توانند درخواست گواهي پايان ساختمان نمايند .
1-24-1- نحوه صدور گواهي عدم خلاف و پايان ساختمان
الف ) بازديد محل توسط مامور بازديد بازرسي فني
ب ) اظهار نظر قسمت طرحهاي تفصيلي و بر و كف
ج )‌ در صورتيكه ساختمان بر اساس پروانه ساختماني و مطابق آن بدون خلاف احداث شده باشد گواهي عدم خلاف صادر مي گردد .
د )‌ در صورتيكه ساختمان داراي خلاف بوده و رسيدگي به موارد خلاف از اختيارات شهرداري باشد ابتدا فرم تنظيم و پس از امضاء مسئولين جهت رسيدگي به موارد خلاف به اداره كل امور اجرايي كميسيونهاي ماده صد ارسال مي گردد تا پس از صدور راي مقتضي و اجراي آن عدم خلاف يا پايان ساختمان صادر گردد .
25-1- مواردي كه احتياج به كسب مجوز از شهرداري ندارد
الف )‌ مرمت پشت بام از قبيل ، تعويض قيرگوني ، نصب موزائيك تعويض يا مرمت شيرواني
ب ) تعويض موزائيك ساختمان و راه پله
ج ) سفيدكاري و نقاشي و نصب كاشي
د )‌ نماسازي ديوار حياط و ساختمان
ه ) لوله كشي آب و فاضلاب ، گاز ، نصب شوفاژ مشروط بر اينكه محل موتورخانه نياز به احداث ساختمان جديدي نداشته باشد احداث محل منبع مواد سوخت زير حياط بلامانع است .
و ) حفر چاه و تخليه آن
ز )‌ احداث سرويس توالت بطور مجزا از ساختمان داخل حياط حداكثر به مساحت 2 مترمربع
ح ) احداث حوض ، استخر و كف بندي و باغچه بندي در منازل مسكوني
26-1- ضوابط و مقررات مربوط به معابر با اصلاحي بلندمدت
            مجاورت با معابر با اصلاحي بلند مدت ، مانع صدور برگ اتمام بنا ، دريافت وام و خريد و فروش نخواهد بود و شهرداريها مي بايد در استعلامها ، مجاز بودن وام و خريد و فروش اين املاك را درج نمايند .
27-1- حريم هاي قانوني و ضوابط آنها
            رعايت حرايم تعيين شده توسط اداره آب ، برق ، وزارت راه و … الزامي است و استعلام در خصوص اين حريم از کليه ادارات و سازمانهاي ذيربط توسط شهرداري به هنگام پاسخ به استعلام و يا صدور پروانه ساختمان و اعلام مغايرت به كارگروه شهرسازي و معماري و كميته فني الزامي است.
28-1- ضوابط اجرايي در مورد كاربريهايي كه توليد صدا ، ارتعاش ، لرزش ، دود و ساير آلودگيهاي هوا ، بو ، راديواكتيويته و ضايعات مايع و جامد و يا روشنايي زننده مي نمايند .
            كليه ضوابط مربوطه كه توسط وزارت صنايع و سازمان محيط زيست اعلام مي گردند براي كليه متقاضيان لازم الاجراست .
29-1- ضوابط و مقررات خاص فني كه بايد در مناطق مختلف به دلايل مسائل خاص زمين شناسي ساختماني و سطح آبهاي زيرسطحي و نظاير آن در صدور پروانه ساختمان سازي رعايت گردد .
            در موارد ياد شده دستگاه هاي ذيربط ( سازمان مسكن و شهرسازي و شهرداري ) بايد متقاضيان را ملزم به رعايت آنها بنمايند .
            با توجه به نقشه پهنه بندي زلزله ، شهر در پهنه زلزله با خطر نسبي بالا قرار دارد و رعايت آيين نامه 2800 زلزله ايران الزامي است . در مورد ايستايي و ساير مشخصات خاك اراضي براي ساخت و ساز عمومي و با مساحت بيش از 1000 مترمربع و يا مجتمع هاي مسكوني و طرحهاي آماده سازي و يا احداث بيش از يكصد واحد مسكوني تك واحدي ، و يا ساختمانهاي بيش از 3 طبقه حفر گمانه هاي آزمايش مكانيك خاك الزامي است .
            در حوزه بندي عمومي وضعيت خاك از نقطه نظر ايستايي مي توان شهر را به حوزه هاي هم ارز از نقطه نظر پايداري و مقاومت خاك تقسيم نمود ، اين حوزه بندي مي تواند از نتايج حفر يك گمانه در هر 10 هكتار از سطح شهر بدست آيد .
            نتايج عمومي بدست آمده قابل استناد براي ساختمانهاي منفرد تك واحدي و ساختمانهاي متوسط ( حداكثر سه طبقه روي زيرزمين )‌ مي باشد .
 
30-1- ضوابط و مقررات خاص براي بخش هايي از شهر كه در آنها گسل يا عوارض زمين شناسي وجود دارد
            در موارد زير احداث بناهاي با مساحت بيش از 1000 مترمربع يا ارتفاع بيش از سه طبقه بايستي با رعايت اصول فني و با توجه به نقشه محدوديت هاي توسعه طرح جامع شهرستان انجام گيرد :
يك – مئاندرهاي رودخانه اي ( پيچ و خم شديد رودخانه ها )
دو – بخش هايي از ساحل رودخانه كه در معرض ريزش هاي احتمالي قرار دارند .
سه – مناطقي كه آب زيرزميني در آنها بسيار بالاست .
چهار – مناطقي كه به علت مقاومت بسيار پايين خاك احتمال نشست تاسيسات شهري در آنها وجود دارد .
پنج – شيب هاي بسيار كم كه دفع آبهاي زايد در آنها با مشكلات عديده اي مواجه است .
شش – اراضي مورد تهديد سيل
            در موارد سه و چهار ساخت و سازها با خطرات زيادي مواجه مي شوند و معمولاً تقليل اثرات منفي اين فاكتورها غير ممكن است و يا با هزينه بسيار بالايي صورت مي گيرد .
            در بقيه موارد مي توان با صرف هزينه هايي و يا با تعديلاتي در زمينه حجم و نوع ساخت و سازها ، اثرات منفي آنها را به حداقل تقليل داد .
31-1- مقررات احداث پمپ هاي بنزين و گاز
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->در زمين هاي بيش از 250 متر ( پس از رعايت حريم حفاظتي ) مي توان پمپ بنزين و گاز احداث كرد .
<!--[if !supportLists]-->-     <!--[endif]-->احداث اولين سكوي جايگاه بعد از تعريض و حريم پيشنهادي معبر كه براي افق طرح تعيين شده به عمق حداقل 3 و حداكثر 10 متر از لبه معبر مي باشد و بر زمين نبايد از 25 متر كمتر باشد .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->پمپ بنزين و گاز بايد از هر دو طرف حداقل 15 متر و حداكثر 30 متر از مشاغل آتش زا فاصله داشته باشد .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->احداث پمپ بنزين و گاز در بافت مسكوني و در جوار معابر با عملكرد محله اي ممنوع است .
<!--[if !supportLists]-->-     <!--[endif]-->تعيين ورودي و خروجي و نيز احداث اولين جايگاه پمپ بنزين و گاز با رعايت ضوابط و مقررات شركت ملي پخش و پالايش فراورده هاي نفتي بر عهده شهرداري مي باشد .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->براي احداث پمپ بنزين و گاز بايد از سازمانهاي حفاظت محيط زيست و شركت ملي پخش و پالايش فرآورده هاي نفتي استعلام شود
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->در خصوص مسائل ترافيكي پمپ بنزين و گاز بايد از سازمان ترافيك و حمل و نقل استعلام شود .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->احداث 5 متر چمن به عنوان حريم حفاظتي آتش در اطراف زمين ضروري است .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->احداث پمپ بنزين و گاز در كاربري تاسيسات و تجهيزات شهري مجاز است .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->رعايت کليه ضوابط و مقررات وزارت نفت و سازمان حفاظت محيط زيست در اين خصوص الزامي است.
32-1- ضوابط و مقررات معابر
1-32-1- حداقل  عرض پياده رو
            شرياني درجه يک : حداقل عرض پياده رو در راههاي شرياني درجه يک در هر جهت حرکت سه متر ميباشد .
            شرياني درجه دو : حداقل عرض پياده رو در راههاي شرياني درجه دو در هر سمت حرکت 2 متر است .
            خيابانهاي محلي : حداقل عرض پياده رو در خيابانهاي محلي در هر سمت 2 متر است .
2-32-1- حداقل فاصله بين تقاطع
            حداقل فاصله بين تقاطع ها در شرياني درجه يک بستگي به شرايط دارد و بين 5/1 تا 2 کيلومتر ميباشد .
            حداقل فاصله بين تقاطع در راه هاي شرياني درجه دو در مراکز شهري 300 تا 500 متر در اطراف شهر 400 تا 800 متر است .
            خيابانهاي محلي : براي محورهاي محلي اصلي حداقل فاصله 200 متر محلي فرعي 100 متر است و براي خيابانهاي دسترسي ( سواره يا            پياده رو ) در تعداد و فواصل تقاطع ها مشروط به اتصال خيابانها با يک درجه بالاتر محدوديتي ندارد . ( مطابق ضوابط و مشخصات فني راههاي درون شهري مصوب سي و دومين جلسه شورايعالي ترافيک شهرهاي . ( 20/9/79 )
 
3-32-1- حداقل عرض نسبت به طول معبر
             حداقل عرض گذرهاي بن بست و بن باز موجود و جديد بمنظور دسترسي به نقاط مسکوني :
                                                                                   جدول شماره 12- حداقل عرض گذرهاي بن بست و بن باز موجود و جديد
طول معبر
حداقل عرض گذر
بن بست
بن باز
تا 50 متر طول
حداقل عرض گذر برابر با
6 متر طول
8 متر طول
از 50 تا 100 متر طول
حداقل عرض گذر برابر با
8 متر طول
10 متر طول
از 100 تا 200 متر طول
حداقل عرض گذر برابر با
10 متر طول
12 متر طول
از 200 تا 300 متر طول
حداقل عرض گذر برابر با
-
14 متر طول
از 300 تا 400 متر طول
حداقل عرض گذر برابر با
-
16 متر طول
از 400 تا 500 متر طول
حداقل عرض گذر برابر با
-
18 متر طول
-  عرض نسبت به طول معبر در راههاي شرياني درجه يک داراي محدوديتي نيست .   
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->حداقل عرض خيابانهاي بن بستي که دسترسي به خدمات عمومي را فراهم ميکنند بايد 12 متر باشد .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->در معابر به طول بيش از 200 متر بن بست کردن معابر ممنوع است .
<!--[if !supportLists]-->-     <!--[endif]-->در انتهاي گذرهاي بن بست بايد محوطه اي ( دوربرگردان ) براي دور زدن وسائط نقليه با عرض مناسب ( حداقل 5/1 برار عرض گذر ) و 12 متر طول پيش بيني گردد .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->طول گذرهاي بن بست از اولين تقاطع يا معبر بن باز محاسبه مي گردد .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->هر خيابان ميتواند تنها با خياباني که يک درجه با آن اختلاف دارد تقاطع ايجاد نمايد .
4-32-1- دوربرگردان و مقررات مربوط به آن
<!--[if !supportLists]-->·     <!--[endif]-->دور برگردان به فضاي باز اتلاق مي گردد که در انتهاي معبر بن بست قرار داشته و جهت دور زدن وسائط نقليه پيش بيني  مي گردد و حداقل ابعاد ان 5/1  برابر عرض گذر منتهي به آن و 12 متر طول  مي باشد .
- براي کليه بن بستهايي که در انتهاي خيابانها قرار دارند داشتن فضايي جهت دور زدن اتومبيلها الزامي است .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->مجموع عرض پياده روهاي گذر نبايد کمتر از يک سوم عرض گذر باشد .
<!--[if !supportLists]-->-     <!--[endif]-->تا پيش از اجراي طرحهاي تعريضي معابر اعمال عقب نشيني ها در زمان تعميرات اساسي ، افزايش سطح زير بنا و تجديد زير بنا ضروري مي باشد . در اين حالت مالک نمي تواند از مقدار عقب نشيني به صورت فضاي نيمه خصوصي استفاده نمايد .
<!--[if !supportLists]-->-          <!--[endif]-->در تقاطع کليه گذرها مي بايست پخي ايجاد شود .
5-32-1- پخ در تقاطعها
            پخ به منظور تامين ديد در تقاطع و تامين فضاي ترافيک پياده در گوشه ها اجرا مي گردد . در زير نحوه تعيين پخ در تقاطع توضيح و ترسيم شده است .
1- ابتدا لبه هاي ترافيک جاري ( سطح سواره رو ) با منحني دايره و مشخصات قوسهاي زير گرد مي گردد .
<!--[if !vml]--><!--[endif]-->شرياني درجه 2 اصلي با شرياني درجه 2 اصلي                                                                                                                  اندازه شعاع دايره 12.0?R1
<!--[if !vml]--><!--[endif]-->شرياني درجه 2 اصلي با شرياني درجه 2 فرعي                                                                                                                 اندازه شعاع دايره 10.0?R1
<!--[if !vml]--><!--[endif]-->شرياني درجه 2 فرعي با شرياني درجه 2 فرعي                                                                                                                    اندازه شعاع دايره 7.0?R1
<!--[if !vml]--><!--[endif]-->شرياني درجه 2 فرعي با محلي هاي اصلي                                                                                                                       اندازه شعاع دايره 5.0?R1
<!--[if !vml]--><!--[endif]-->محلي اصلي با محلي اصلي                                                                                                                                           اندازه شعاع دايره 3.0?R1
<!--[if !vml]--><!--[endif]-->محلي اصلي با محلي فرعي                                                                                                                                            اندازه شعاع دايره 2.0?R1
<!--[if !vml]--><!--[endif]-->محلي فرعي با محلي فرعي                                                                                                   ا                                   ندازه شعاع دايره 2.0?R1
2- پس از اجراي گام اول ( تعبيه قوسها در اتصال بين سواره روها با يکديگر ) قوس دوم با شعاع                 R2= R1-a
عرض سطح پياده رو + فضاي سبز + جوي = B
بين لبه ديوارها يا به عبارت ديگر پياده روها زده مي شود .
3- از محل تلاقي دايره ( R2 ) با پوسته پياده رو عريض تر خطي از ابتدا قوس خطي به انتهاي قوس ترسيم مي گردد . اين خط پخ تقاطع مي باشد .
تبصره 1 : چنانچه زاويه تقاطع کمتر از 50 درجه باشد ، براي ايجاد پياده رو کافي 5/0 متر به طول خط پياده رو کوچکتر اضافه مي گردد .
تبصره 2 : در صورت عدم رعايت سلسله مراتب شبکه منباب مثال خيابان محلي با شرياني درجه 2 اصلي در صورت عدم مسدود نمودن خيابان محلي پيشنهاد مي شود حداقل شعاع قوس 0.2?R  رعايت گردد .
6-32-1- تعداد خطوط عبوري
            تعداد خطوط عبوري معابر بر حسب سلسله مراتب شبکه و حجم عبور و مرور تعيين مي گردند . در جدول زير تعداد خطوط عبوري بر حسب نوع معابر مشخص شده است .
 
جدول شماره 13- تعداد خطوط و باندهاي عبور در سلسله مراتب شبکه شهري
نوع معبر
تعداد خطوط عبور
 
يک بانده
دو بانده
شرياني درجه 1
 
آزاد راه
-
2?
بزرگراه
-
2?
عبوري
1
2?
شرياني درجه 2
اصلي
1
2?
فرعي
1
-
محلي
اصلي
1
-
فرعي
1
-
 
7-32-1- ضوابط و مشخصات فني معابر
خيابان فرعي
اسم
خيابان فرعي Local street / Anlieger Strasse
اسمهاي مترادف
خيابان محلي – دسترسي محلي – فرعي مسکوني – کوچه بن باز
عملکرد خيابان
1- دسترسي مستقيم به کاربريهاي مسکوني و خدمات وابسته
2- ارتباط بين واحدهاي همجوار
سرعت طرح ( سرعت پيش بيني شده )
طبق ضوابط فني
حداکثر سرعت مجاز
30 کيلومتر در ساعت
تعداد خطوط هر جهت حرکت
1 تا 2 نوار عبوري
حداقل عرض سواره رو در هر جهت حرکت
75/2 متر در يک نوار عبور
حداکثر شيب طولي
10 درصد ( در شرايط خاص تا 12 درصد )
عرض خيابان
10 متر ( 5/5 متر سواره رو به اضافه 2 * 25/2 متر )
نوع کاربري زمينهاي مجاور
مسکوني ( تا حداکثر 180 درصد تراکم ) و خدمات وابسته
نحوه خروج از شبکه يا ورود به آن
از طريق طرح هندسي تقاطع
امکان دسترسي به کاربريهاي شهري پيراموني
به طور مستقيم
نوع تقاطع ها
همسطح
فاصله تقاطع ها از يکديگر
100 متر ( به دلايل فني شهرسازي مي تواند در حد 50-متر تغيير کند )
امکان دورزدن ( تغيير جهت حرکت رفت و برگشت )
وجود دارد
سيستم هاي مجاز به استفاده از شبکه
وسائط نقليه سبک و بارکشهاي شهري ( تا دو محور )
امکان ايجاد ايستگاه اتوبوس
مجاز نيست
امکان پارکينگ حاشيه اي و توقف
مجاز است ( در صورت عدم امکان تامين قانوني پارکينگ در واحد مسکوني )
چراغ راهنمايي 
-
عبور ترافيک پياده از عرض خيابان
مجاز است
امکان عبور ترافيک پياده در حريم خيابان
در پياده رو وجود دارد
ورود موتورسيکلت
مجاز است
ورود دوچرخه
مجاز است
پارکينگ اضطراري
-
عامل جداکننده ( نوار مياني )
-
 
خيابان جمع و پخش کننده
اسم
خيابان جمع و پخش کننده
علملکرد خيابان
1- برقراري ارتباط بين خيابانهاي اصلي و فرعي
2- ارتباط بين محله هاي مجاور
سرعت طرح ( سرعت پيش بيني شده )
طبق ضوابط فني
حداکثر سرعت مجاز
50 کيلومتر در ساعت
تعداد خطوط هر جهت حرکت
3-2 ( قسمتهايي از يک نوار عبوري مي تواند به پارکينگ جانبي اختصاص يابد )
حداقل عرض سواره رو در هر جهت حرکت
6 متر ( دو نوار عبوري 3 متري )
حداکثر شيب طولي
8 درصد
عرض خيابان
18 متر ( 12 متر سواره رو به اضافه 2*3 متر )
نوع کاربري زمينهاي مجاور
همه نوع کاربريهاي شهري در مقياس محله اي
نحوه خروج از شبکه يا ورود به آن
از طريق طرح هندسي تقاطع ها
امکان دسترسي به کاربريهاي شهري پيراموني
به طور مستقيم
نوع تقاطع ها
همسطح
فاصله تقاطع ها از يکديگر
400 متر
امکان دور زدن ( تغيير جهت حرکت رفت و برگشت )
وجود دارد
سيستم هاي مجاز به استفاده از شبکه
همه نوع ( به استثناي کاميون بيشتر از 3 محور )
امکان ايجاد ايستگاه اتوبوس
مجاز است
امکان پارکينگ حاشيه اي و توقف
محدود است
چراغ راهنمايي
در تقاطع با خيابانهاي اصلي دارد
عبور ترافيک پياده از عرض شبکه
از طريق گذرگاه عابر پياده
امکان عبور ترافيک پياده در حريم شبکه
در پياده رو وجود دارد
ورود موتورسيکلت
مجاز است
ورود دوچرخه
مجاز است ( در نوار کناري سواره رو با مسير ويژه )
پارکينگ اضطراري
-
عامل جداکننده ( نوار مياني )
خط کشي محوري
<!--[if !supportLists]-->·         <!--[endif]-->مشخصات فني  ماخذ سازمان ترافيک تهران
خيابان اصلي ( درجه دو )
اسم
خيابان اصلي
عملکرد خيابان
1- برقراري ارتباط بين بزرگراهها و خيابانهاي جمع و پخش کننده
2- برقراري ارتباط بين مراکز ثقل يا محلات
سرعت طرح ( سرعت پيش بيني شده )
طبق ضوابط فني
حداکثر سرعت مجاز
50 کيلومتر در ساعت ( در صورت فقدان سيستم چراغ سنگرونيزه )
تعداد خطوط هر جهت حرکت
3 نوار عبوري ( يک نوار عبوري مي تواند به نوار توقف اختصاص يابد )
حداکثر عرض سواره رو در هر جهت حرکت
3 نوار 3 متري
حداکثر شيب طولي
6 درصد
عرض خيابان
حداقل 30 متر
نوع کاربري زمينهاي مجاور
انواع کاربري شهري
نحوه خروج از شبکه يا ورود به آن
با استفاده از طرح هندسي تقاطع
امکان دسترسي به کاربريهاي شهري پيراموني
به طور مستقيم
نوع تقاطع ها
همسطح ( با در نظر گرفتن سلسله مراتب شبکه )
فاصله تقاطع ها از يکديگر
500 تا 300 متر
امکان دورزدن ( تغيير جهت حرکت رفت و برگشت )
به طور همسط و به کمک چراغ راهنمايي
سيستم هاي مجاز به استفاده از شبکه
کليه وسائل نقليه شهري
امکان ايجاد ايستگاه اتوبوس
وجود دارد
امکان پارکينگ حاشيه اي و توقف
وجود دارد
چراغ راهنمايي
دارد
عبور ترافيک پياده از عرض شبکه
به کمک چراغ راهنمايي و بر اساس گذرگاه ويژه عابر پياده
امکان عبور ترافيک پياده در حريم شبکه
بر اساس طراحي و ضوابط مربوطه
ورود موتورسيکلت
مجاز است
ورود دوچرخه
مجاز است
پارکينگ اضطراري
-
عامل جداکننده ( نوار مياني )
خط کشي محوري و در صورت لزوم رفوژ محوري
* در شهرهاي متوسط و کوچک ايران معمولاً خيابان اصلي درجه يک عبوري وجود نداشته و خيابان اصلي درجه دو عملاً به عنوان خيابان اصلي درجه يک مطرح مي باشد .
iمشخصات فني  ماخذ سازمان ترافيک تهران
خيابان اصلي عبوري ( شاهراه )
اسم
خيابان اصلي درجه يک عبوري يا شاهراه
عملکرد خيابان
1- برقراري ارتباط بين بزرگراهها و خيابانهاي جمع و پخش کننده شهر
2- برقراري ارتباط بين مراکز اصلي ثقل يا نواحي شهري *
سرعت طرح ( سرعت پيش بيني شده )
طبق ضوابط فني
حداکثر سرعت مجاز
50 کيلومتر در ساعت ( در صورت فقدان سيستم چراغ سنکرونيزه )
تعداد خطوط هر جهت حرکت
3 نوار عبوري به اضافه دو خط کندرو ( يک نوار کندرو مي تواند به يک نوار توقف اختصاص يابد . )
حداقل عرض سواره رو در هر جهت حرکت
3 نوار 3 متري در تندرو و 2 نوار 3 متري در کندرو
حداکثر شيب طولي
5 درصد
عرض خيابان
حداقل 45 متر
نوع کاربري زمينهاي مجاور
انواع کاربري شهري
نحوه خروج از شبکه يا ورود به آن
با استفاده از ضوابط رامپ
امکان دسترسي به کاربريهاي شهري پيراموني
در کندرو وجود دارد .
نوع تقاطع ها
به طور همسطح و به کمک جزيره هاي تفکيک حرکات از طريق نوار عبور راست گرد يا چپ گرد و به کمک چراغ راهنمايي
فاصله تقاطع ها از يکديگر
کليه وسايل نقلي شهري به غير از دوچرخه که مجاز به استفاده از کندرو يا نوار ويژه است . 1000 تا 500 متر
امکان دور زدن ( تغيير جهت حرکت رفت و برگشت )
وجود دارد .
سيستم هاي مجاز به استفاده از شبکه
کليه وسايل نقلي شهري به غير از دوچرخه که مجاز به استفاده از کندرو يا نوار ويژه است .
امکان ايجاد ايستگاه اتوبوس
دارد
امکان پارکينگ حاشيه اي و توقف
به کمک چراغ راهنمايي و بر اساس ضوابط گذرگاه ويژه عابر پياده
چراغ راهنمايي
بر اساس طراحي و ضوابط مربوطه
عبور ترافيک پياده در حريم شبکه
مجاز است
ورود متورسيکلت
در کندرو مجاز است
ورود دوچرخه
-
پارکينگ اضطراري
 
عامل جداکننده ( نوار مياني )
رفوژ محوري
* چنانچه خيابان اصلي درجه يک عبوري محدوده مرکزي شهر را به صورت حلقوي در بر گيرد آن خيابان حلقوي مي نامند .
<!--[if !supportLists]-->·         <!--[endif]-->مشخصات فني  ماخذ سازمان ترافيک تهران
                                                                                       بزرگراه شهري
اسم
بزرگراه درون شهري
عملکرد خيابان
برقراري ارتباط سريع بين نواحي عمده شهر *
حداکثر سرعت مجاز
80 کيلومتر در ساعت
تعداد خطوط هر جهت حرکت
4-3 نوار عبوري
حداقل عرض سواره رو در هر جهت حرکت
4-3 نوار 5/3 متري به اضافه 75/0 متر حريم ايمن از هر طرف طرفن هر جهت حرکت
حداکثر شيب طولي
5 درصد
عرض خيابان
حداقل 45 متر
نوع کاربري زمينهاي مجاور
فضاي سبز و صرفاً کاربريهاي مربوط به تسهيلات شبکه ( پمپ بنزين و استراحتگاه )
نحوه خروج از شبکه يا ورود به آن
از طريق رامپ کاهش و افزايش سرعت
امکان دسترسي به کاربريهاي شهري پيراموني
وجد ندارد
نوع تقاطع ها
غير همسطح
فاصله تقاطع ها از يکديگر
2000- 1000 متر
امکان دورزدن ( تغيير جهت حرکت رفت و برگشت )
به طور غير همسطح
سيستم هاي مجاز به استفاده از شبکه
وسايل نقليه شخصي – بارکش شهري – اتوبوس و ميني بوس و کاميون
امکان ايجاد ايستگاه اتوبوس
فقط در خارج از مسير سواره وجود دارد
امکان پارکينگ حاشيه اي و توقف
مطلقاً ممنوع است
چراغ راهنمايي
ندارد
عبور ترافيک پياده از عرض شبکه
مطلقاً ممنوع است
امکان عبور ترافيک پياده در حريم شبکه
صرفاً براي سوار شدن به اتوبوس و پياده شدن از آن مجاز است
ورود موتورسيکلت
براي موتورسيکلت هاي با ظرفيت کمتر از 125 ممنوع است
ورود دوچرخه
مطلقاً ممنوع
پارکينگ اضطراري
بدون فضاسازي و يا پيش بيني نوار مخصوص
عامل جداکننده ( نوار مياني )
رفوژ محوري با حداقل 4 متر عرض
تاريخ بروز رساني ( 21 شهريور 1387,ساعت 07:34:43 )
 
برگشت به قبل
Advertisement
2.jpg

ساير لينك ها

عوارض نوسازي
كمسيون ماده 100
مقررات طرح هادی شهر رویان
نحوه محاسبه عوارض ساختمانی
مناقصات مزایده های شهرداری
صندوق پيشنهادات و انتقادات

آمار سايت

بازديدهاي امروز: 1
بازديدهاي ديروز: 24
بازديدهاي اين ماه: 67
كل بازديدها: 8185
بازديد از صفحات: 52432

ساير مطالب